Перши септембер

автор и. сабадош 7. септембер 2020

Першого септембра почала школа, як цо то було и влонї, и залоньским, и вше одкеди паметаме, як цо (озда) будзе и нарок, и о пейц, и о сто роки. Перши септембер можебуц найважнєйши и ключни датум у року, нє лєм у живоце школяра, алє и цалей фамелиї, та и дружтва. Теди ше шицко меня, а каждодньово и штреднєрочни плани ше подредзую школи – од того же кеди ше будзе ставац и на кельо годзин полудньовац, по путованя, рочни, векши шопинґи. Но, тогорочни перши септембер и початок нового школского рока вшелїяк иншаки и будземе го длуго паметац, а окреме дзеци цо до школи ходза, родичи хтори их до нєй посилаю, и учителє и наставнїци хтори их у нєй уча. Розумлїве, пре нови, обовязни норми справованя хтори надрилєни пре епидемию вируса корона и здравствену безпечносц шицких учашнїкох образовного процесу. Маски, дистанца, дезинфекция, змени и ґрупи, комбиновани модели… шицко то нове, нєзвичайне, углавним нєприємне и компликоване, алє нєобходне. Полемику чи  праве тераз идеални момент, чи школа наисце мушела почац праве 1. септембра, чи можебуц могло почекац два-три тижнї, охабям фаховцом. Сиґурне лєм же кеди-теди мушела почац, а вироятнє же перши дзень септембра идеални як и гоч хтори други датум, а ґу тому є ище и нормални, узвичаєни, обчековани. Познати и сиґурни символ у морю нєсиґурносци.

Цали час одкеди епидемия почала и школи розпущени, педаґоґи и просвитни фаховци толкую же лєм жива настава и каждодньови директни контакт наставнїка зоз ґрупу школярох може цалком сполнїц задатки и мисию хтору ма школа и образовни процес. Шицки алтернативни форми школованя можу буц лєм дочасово и примушуюци мири, применлїви лєм док ше нє обезпечи елементарна сиґурносц порядного школского процесу.

Тоти становиска скоро каждодньово доставаю и емпирийне потвердзенє. Нєдавно компетентни сообщели резултати виглєдованя по хторих у дзепоєдних векших городских школох и возростних ґрупох аж и по 60 одсто школяре вяри нє провадзели и нє участвовали активно у онлайн настави. Нє винїм их – нє мож од дзецох обчековац одвичательносц одроснутих. Нє мож винїц анї одроснутих – наставнїки нє могли, а родичи нє старчели мерковац. З другого боку, кед през лєто Министерство просвити робело пририхтуюцу анкету медзи родичми о можлївих моделох настави за нови школски рок, указало ше же скоро 20 одсто дзеци основношколского возросту нє маю з ким остац дома, у случаю же школи и далєй нє будзе. З другима словами, нє будзе хто на нїх мерковац и контроловац чи вислухали тв-преподаваня, чи поробели домашнї, чи научели лекцию, а чи лєм „покликали” там дзе треба и, конєц. Кед же дзепоєдни уж преспали єдно полрочє, нє треба их пущац до спокуси же би преспали ище єдно.

(Опатрене 19 раз, нєшка 1)