Длугока драга по компромис

автор зам/саб 21. април 2017
04-05 DSC_0022

Окрем же треба присподобиц Статут ґу законским предписаньом, розписац конкурс и вибрац директора, пред Заводом за културу войводянских Руснацох однєдавна ище єден задаток – меновац нови Управни одбор. Проблем же чежко обдумац комбинацию хтора каждому будзе по дзеки.

Кед ше початком того рока у Заводзе за културу войводянских Руснацох ступело до ришованя, мож повесц, єдноставного процедуралного поступку – ускладзованя Статуту Заводу з новим Законом о култури, яки пред тим нє раз робени,  нїхто нє обчековал же тот обовязни „процедурални поступок” видзе до першого плану и вирошнє до проблему з хторим ше тераз зочую чолни институциї у нашей заєднїци. По остатнїх информацийох, Вивершни одбор Националного совиту Руснацох би концом тижня членству на гласанє мал прешлїдзиц нови, часточно кориґовани предлог нового составу Управного одбору Заводу, а резултат будзе познати по нєдзелї.

ҐЕНЕЗА

Отже, дзевецеро члени Управного одбору Заводу за културу  штредком фебруара нє принєсли одлуку о вименки Статуту Заводу у членох хтори ше одноша на условия за вибор його директора, так же соснователь Заводу – Национални совит Руснацох, на своєй порядней схадзки 7. марца того року з векшину гласох розришел Управни одбор, а як теди потолковане, то бул єдини способ превозисц „пат-позицию”, гоч остава дилема чи блокаду нє могло ришиц на елеґантнєйши способ. Початком того мешаца, Совит на гласанє предложел мена кандидатох за нови Управни одбор. Медзитим, на електронскей схадзки Совиту (отриманей од 7. по 10. април), 12 предложени кандидати нє достали потребну векшину гласох членох Совиту, та ушлїдзели розгварки и догварки же би ше тоту ситуацию превозишло. Пробує ше направиц потребни компромис у предкладаню кандидатох за членох УО Заводу, з котрих 9 членох потим менує Покраїнска влада, як други соснователь.

КАНДИДАТИ

З єдного боку, лїста кандидатох муши буц прилаплїва векшини з 19 членох и седем лїстинох заступених у Националним совиту. З другого боку, вшелїяк треба мац у оглядзе же после прешлорочних априлских виберанкох владаюца структура пременєна и у Покраїни, дзе главне жридло финансованя Заводу. Тото визначує и предсидатель Националного совиту Славко Рац, хтори ше, на нєсподзиванє велїх, можебуц и найбаржей у векшинскей ґрупациї заклада за компромис

3-NS– Нєобходни нам компромис хтори нє будзе преглїбйовац постояци подзелєня у рускей заєднїци. Лєм кед у Совиту будземе єдинствени, укажеме же зме и озбильни и одвичательни. То конкретно значи же ми Руснаци у покраїнских институцийох, дзе ше случели политични пременки, и далєй мушиме мац партнера. Прето векшу улогу муши достац опция хтора тото партнерство лєгчейше витвори – толкує Славко Рац. Вон гвари же драга по пораду нє лєгка и длуго тирва, алє би векша чкода настала кед би ше „ламало прейґ колєна” цо би на концу вироятно нїкому нє було по дзеки.

Кельо нєурядово мож дознац, поради о кадрових ришеньох блїзко при розришеню, а становиско шицких актерох, од Покраїни по Национални совит односно опцийох хтори у нїм заступени, же би ше з кандидатами нє виходзело до явносци покля поступок менованя нє будзе закончени. Насампредз же слово о особох хтори припознати у фаху и заєднїци, та ше нє жада лицитовац з менами. Начално, почитує ше принцип же би у УО Заводу мали буц заступени особи хтори маю фаховосц и компетенцию у рижних обласцох култури, од вершинскей по аматерску. Предсидатель Совиту Славко Рац гвари же праве з тей обласци консултовани руски Дружтва и КУД-и з локалу, хтори жадали баржей участвовац у роботи нашей кровней институциї култури. Вецей їх представительох у будуцим УО Заводу би мала буц главна розлика у одношеню на предлог хтори нє прешол на предходним гласаню.

Член Националного совиту и длугорочни роботнїк у култури Миломир Шайтош тиж акцентує же у тей ситуациї нєобходна одвичательносц ґу интересу цалей рускей заєднїци, и наздава ше же ю членство Националного совиту тераз укаже.

– Завод муши достац управни одбор хторому приоритет будзе цо скорей ришиц назберани административни и правни питаня, же би ше вец зоз шицку моцу могло пошвециц рускей култури. По шоре, треба усоглашиц Статут зоз зако ном о култури, принєсц интерни Правилнїк о роботи, потим розписац конкурс за директора… понеже то процедури до хторих уключени и снователє – Совит и Покраїна, шицко вимага часу, та го нє мушиме ище и ми сами трошиц. Окреме же Нови Сад пошвидко будзе и Европска престолнїца култури и Младежска престолнїца. Кед Завод, хторому шедзиско у Новим Садзе, нє вихаснує таку нагоду промововац Руснацох и здобуц хасен за заєднїцу, вец зме наисце нєозбильни – коментарує Шайтош.

У случаю же заш лєм нє будзе компромису, остава остатнє ришенє же Покраїна превежнє право и без препорученя Совиту менує нови состав Управного одбору. Нашо собешеднїки свидоми же то опция хтору гоч як треба обкеровац.

ДИРЕКТОР

После формованя нового Управного одбору, на шор придзе и питанє нового директора Заводу. После своєй одлуки од 14. фебруара, Национални совит Покраїнскей влади предложел розришованє з тей функциї терашнєй окончовательки длужносци директора Заводу Ивани Дудаш, тиж пре процедуралну причину, бо у складзе зоз спомнутим новим Законом о култури нє сполнює єдно з условийох за директора, хторе ше тераз одноши и на стан о. д. – нє ма потребни 5 роки роботного искуства („стажу”). За нового о. д. директора Совит источашнє предложел Анамарию Ранкович, редакторку у Редакциї на руским язику Трецей програми радия РТВ Войводини, алє до нєшка тото розришенє и менованє на Покраїнскей влади ище нє окончене. Потамаль, Завод у пракси и далєй водзи дотерашнї руководитель.

Дудашова на место о. д. директора Заводу менована 3. авґуста 2016. року, а стан окончователя длужносци директора може буц найдлужей рок. У тим периодзе ма буц ускладзени Статут Заводу зоз Законом о култури и по нїм розписани конкурс за директора.

– Гоч теди Националному совиту од другого соснователя Заводу суґероване же би цо скорей предложел нове мено за о. д. директора, цо и поробене, други о. д. ище нє меновани, так же покля нє маме нове менованє, я и надалєй правни заступнїк Заводу, бо єдна така установа нє може функционовац без одвичательней особи – гвари Дудашова, надпоминаюци же, формално и практично, ище вше нє розришени анї Управни одбор.

– Зоз Совиту дата инициятива за його розришенє, а тераз ше роби на тим же би ше Покраїнскей влади предложело и мена за членох нового УО. Обчекуєме же на истей схадзки Покраїнска влада перше розриши терашнї, потим такой менує нови УО Заводу, як и же  вєдно з тим мнє розриши, а менує нового о. д. директора. Но, то лєм наша предпоставка, бо остатнї час з Покраїни, односно Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами нє маме нїяки повратни информациї. Нє лєм ми, бо у медзисобних контактох знаме же подобне искуство тераз маю и други меншински заводи за културу – гвари Дудашова, визначуюци же Завод, гоч очежано, бо є ище без средствох, функционує, окончує свою роботу и праве пред тижньом, 14. априла, закончени Конкурс за орґанизованє манифестацийох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства Руснацох у 2017. року, хтори ше одноши на софинансованє орґанизованя наших манифестацийох и фестивалох з Календару репрезентативних манифестацийох  Руснацох у тим року.

Практично, у Заводзе тераз шицко на чеканю – чека ше на розришенє терашнього УО и менованє нового, розришенє терашнього о.д. директора и менованє нового о.д., ускладзованє Статуту з новим Законом о култури и на основи нього розписованє конкурсу за директора, потим и сам вибор директора. Шицко би, з почитованьом потребней процедури, мало буц покончене по початок авґуста. То узки часови рамик, алє витворлїви кед ше почнє такой.

Zavod za kulturu Rusina LOGO [Converted]

ДИНАМИКА

Тераз розпущени Управни одбор Заводу за културу нє зложел анї рок – Национални совит и його Одбор за културу предложели го влонї у априлу, а потим го меновала Покраїнска влада. Уж теди то бул полу-нови полу-стари Одбор, понеже членство з часци було нове. Национални совит го розпущел початком марца того року, а од теди тирваю консултациї о составе нового Управного одбору. У медзичаше, и на чолє Заводу було пременки, понеже у влонї юлию з функциї директора на нове задлуженє у Покраїнскей влади пошол мр Серґей Тамаш, потим за о. д. директора менована Ивана Дудаш, чий мандат тирвал шейсц мешаци. Пре пременку законскей реґулативи соснователь Заводу, Покраїнска влада суґеровала вибор новей особи на позицию окончователя длужносци директора Заводу. За о. д. Заводу предложена Анамария Ранкович. По тераз нє познате становиско Покраїнскей влади, хтора як соснователь дава конєчне слово о кадрових ришеньох у Заводзе за културу войводянских Руснацох.

ПРИЧИНИ КРИЗИ

Остатнї случованя у Заводзе прекоментаровали и дзепоєдни члени Националного совиту Руснацох. Дакедишнї директор Заводу Мирослав Кевежди  хтори гвари же, окрем же  нєосторожно розпущени предходни Управни одбор тей институциї, ище вше нє маме ясни критериюми транспарентного вибераня того цела.

– Значни кадрово питаня ше нє шме ришовац на електронских схадзкох, алє през явну розправу. Членство УО шицких институцийох треба виберац прейґ явней поволанки дзе потенциялни кандидати укажу жаданє, алє и буду порихтани же би їх професийна биоґрафия була оценєна. Кед маме людзох без искуства, знаня, квалификацийох, Завод вец лєм инструмент политики Националного совиту – коментарує Кевежди.

Олена Папуґа трима же криза Управного одбору штучно индукована, понеже ше предходне, тераз розпущене зволанє одуперало надрилєним ришеньом верху Националного совиту:

– Думам же прешле зволанє УО заводу було цалком компетентне, таке яке може дац руска заєднїца. У нїм було фахових людзох хтори нє були порихтани патриц през даяку политичну лєбо интересну призму, алє робиц професийно и на хасен Руснацох. Тераз зме тих людзох практично одогнали зоз заєднїци и нє верим же их годно врациц, а анї нє верим же место нїх достанєме лєпши, лєбо фаховши УО Заводу – заключує Олена Папуґа.