Чежко робиц як подквартельош

автор саб 5. май 2017
Subotica-18-3

Кажди рок потераз руске дружтво хторе було домашнє Централней преслави Националного швета Руснацох у Сербиї, после його отримованя достало тото цо му найпотребнєйше за лєпшу и лєгчейшу роботу. Будуцому домашньому – Дружтву Руснацох у Суботици, уж даскельо роки найпотребнєйши власни просториї.

Дружтво Руснацох у Суботици того року нє ма власну адресу. Пре административни  обовязки ґу АПР и други потреби реґистроване є на приватней адреси, а роби як подквартельош у шедзиску суботицкого Здруженя Македонцох „Илинден”, дзе отримує проби, трима свой маєток, костими и инструменти. Як толкує предсидатель Дружтва Иван Гарди, просториї хтори Дружтву додзелєл Город Суботица були у барз подлим стану, девастовани, скоро же то були лєм голи мури, та су концом прешлого року врацени.

– Простор хтори нам влонї додзелєл Город у Улїци Милоша Обилича бул  на добрей локациї, мал добру квадратуру и вигодни розпорядок просторийох за нашо потреби, алє бул цалком запущени. Експерт за оценьованє оценєл же би до адаптованя требало уложиц коло осем тисячи еври. Гоч то вельки пенєж, Дружтво дацо зашпоровало з дотациї хтору доставаме од Националного совиту Руснацох, а дацо назберане з приватних дотацийох, та бизме мали за початок роботох. Медзитим, нє могли зме нїч почац, бо зме нє достали урядово дошлєбодзеня за будовательни роботи. Понеже ше квартелїну муши плациц без огляду чи ше простор хаснує чи нє, а у Суботици є висока, окреме за нєпрофитне здруженє як нашо и мали зме плациц шейсц тисячи динари мешачно, цо вецей од половки дотациї хтору доставаме од Националного совиту, одлучели зме врациц просториї Городу и чекац нови. Проблем же у Суботици єст барз мало городского дїловного простору хтори одвитуюци и предвидзени за здруженя з обласци култури, и шицок є видати – гвари Гарди и надпомина же Дружтво уж длугши час вимага приєм при чолнїкох суботицкей локалней самоуправи же би ше тот проблем ришело.

МОТИВАЦИЯ НЄСТАВА

И нє лєм Дружтво Руснацох у Суботици ма проблем дойсц до чолнїкох Городу, алє и Национални совит Руснацох, потвердзує нам предсидатель Вивершного одбору НС Желько Ковач.

– Накадзи ше видзело яки простор достати и цо шицко там треба поробиц, з НС зме ше намагали витвориц приєм при городоначалнїкови Суботици, медзитим, на два-три нашо дописи, а ище на вецей телефонски поволанки, наша вимога нє вислухана и до нєшка нє маме одвит же би ше тот проблем розришело и обезпечело други простор. Дружтво саме нє мало потребни пенєж за адаптованє, а ґу тому, и Комисия за дїловни простор Городу Суботица, односно єй експерти, концом юлия прешлого року нє припознала шицки потребни роботи у тих достатих  просторийох, о чим маме и службени допис. А требало вельо поробиц, нє лєм водовод и канализацию, та електро-роботи, цо припознате, алє аж и дзепоєдни векши будовательни роботи, бо предходни хаснователь шицко поодношел. Пробовали зме ше порадзиц о ткв. „пребиваню” за адаптованє у плаценю кириї, алє городска самоуправа то нє вжала до огляду. Мали зме намиру, сцели зме пойсц порадзиц ше, бо то єдно з наших активних дружтвох, гоч и дакус менше по своїх капацитетох, алє робя, участвую на наших фестивалох, зазберую Руснацох, робели и на виучованю руского язика з дзецми… Медзитим, ниа, дзень-нєшка нам ше нє удало пойсц до локалней власци – гвари Желько Ковач.

Попри порядней роботи, Суботичанє отримую Културну манифестацию „Яр Мафтея Виная”, а домашнї су и турниру у одбойки на писку у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”. Но, пре тоту ситуацию з простором тераз активна лєм Шпивацка ґрупа Дружтва Руснацох, подаєден рецитатор, а нє так давно Суботичанє мали и квалитетну Драмску секцию, поставяли замерковани представи за одроснутих, а окреме були успишни з представами за дзеци. Медзитим, то бул час кед шедзиско Дружтва було у Штросмаєровей улїци, у просторе з хторого мушели висц понеже є врацени по Закону о реституциї. Гоч благочасово, вєдно з НС Руснацох, порушали крочаї же би ше нашло други адекватни простор, Дружтво без своєй вини нєшка подквартельош.

– То нам тераз вше векши проблем, бо без своїх просторийох барз чежко позберац Руснацох у Суботици коло Дружтва. Млади нє приходза, а мотивацию за роботу траца и члени и руководство Дружтва, та роздумуєме на яки способ предлужиц роботу и орґанизованє – спозорює Иван Гарди, насампредз же Суботица у януаре 2018. року ма буц шлїдуюца домашня Централней преслави Националного швета Руснацох.

Subotica-18-2

ПОЖНЇ ОРҐАНИЗАЦИЙНИ ОДБОР

Ситуацию компликує и тото же ище нє маме формовани Орґанизацийни одбор преслави, у хторим централну позицию ма Завод за културу войводянских Руснацох. Як гварела о. д. директора Заводу Ивана Дудаш, свидоми су того пожнєня, цо по єй думаню одраз и терашнєй ситуациї у Заводзе, вязаней за пременки Управного одбору.

– Дакус нєзавидна ситуация и з Дружтвом Руснацох у Суботици, и у Заводзе, алє рахуєм же того мешаца рушиме и з пририхтованями за орґанизованє Националного швета. Як и дотераз, Завод обезпечи потребни пенєж за Централну преславу, будзе то з финансийним планом за 2018. рок, алє и з тогорочного мож опредзелїц одредзени початни средства за тоту наменку – гвари Дудашова.

Заменїк предсидателя Националного совиту Руснацох Йовґен Мудри шейсц роки за шором бул у орґанизацийних одборох за централну преславу „Дня Руснацох” у наших штредкох и з власного искуства гвари же то обсяжна робота до хторей уключени велї актере, та би уж требало почац пририхтованє.

– Скорейши роки зме таки час звичайно уж мали орґанизацийни одбор, у хторим попри директора Заводу за културу войводянских Руснацох, як институциї хтора ношитель пририхтованя Централней преслави, и  представителє Националного совиту, локалного руского дружтва и локалней самоуправи. Наздавам ше же после схадзки НС, хтора ма буц штредком мая, уж превежнєме конкретни крочаї и за Суботицу. Насампредз, треба бешедовац з представителями суботицкей локалней самоуправи, же би ришело проблем зоз шедзиском Дружтва Руснацох, а потим и о самей шветочносци – гвари Мудри.

По його словох, представителє Городу Суботици ше нє одволали на поволанку на Централну преславу нашого Националного швета у   Бикичу, цо скорей вше була нагода за перши контакт з локалну самоуправу на чиїм подручу шлїдуюци домашнї преслави, алє на остатнєй манифестациї суботицких Руснацох „Днї Мафтея Виная” уж нєурядово бешедоване о орґанизациї Централней преслави у Суботици. Окреме важне же начално єст можлївосц же би програми Централней шветочносци були отримани и у репрезентативней сали Городскей хижи, алє би то цо скорей и формално утвердзиц – гвари заменїк предсидателя Националного совиту Руснацох Йовґен Мудри.

Як и спомнути собешеднїки, и Желько Ковач визначує же ше уж муши почац з пририхтованьом преслави нашого швета, алє и ришованьом простору за Дружтво, но ище вше найвекши проблем заказованє схадзки з чолнїками локалней самоуправи у Суботици и пойсц на тоту першу, у тим случаю ище и важнєйшу пораду.

– На нас, на Совиту же бизме то поробели. На яки способ то будзе, тераз нє знам, алє ше покончиц муши цо скорей – визначел на концу Желько Ковач.

КОНЦЕПТ

– Суботица би мала буц остатнє место дзе будзе отримана централна шветочносц Националного швета Руснацох по старим концепту, кед кажди рок бул други домашнї. Найважнєйше же зме вше после швета достали дружтвено и национално активнєйшу руску заєднїцу у тим штредку, а руским дружтвом и Руснацом остало и дацо тирваце. Наприклад, после Централней преслави у Бикичу тераз маю обновени Дом култури, купени мобилияр, дружтво ма нове облєчиво за фолклор, обявена моноґрафия валалу… Медзитим, подєднак важне же и векшински народ, як и други з хторима Руснаци вєдно жию, на Националним швету маю нагоду лєпше нас упознац, а нам вец лєгчейше сполнїц законски права хтори локална самоуправа ма ґу националним заєднїцом хтори жию на єй териториї – винчує заменїк предсидателя Националного совиту Руснацох Йовґен Мудри и гвари же гоч пошвидко будзе пременки у концепту преслави Националного швета Руснацох, тоти принципи би нє требало меняц.