Макета нїґда нє закончена

автор Цецилия Надь 26. юний 2017

Школяр осмей класи, Лука Вуячич, ходзи на макетарску секцию до Клубу „ИПМС” Нови Сад. У секциї є активни уж пейц роки, а його макети, алє и намаганя, труд, нови идеї и сцерпезлївосц помогли му же би освоєл и велї награди на змаганьох. Макета то, наприклад, зменшани модел авиона, автомобила, тенка, або даєдного другого предмету, а цо шицко потребне за упечатлїву макету, за часопис МАК, виприповедал нам, наш макетар, Лука.

На макетарску секцию ходза людзе розличних профилох, алє и розличних рокох, а Лука єден з младших членох. Перше го цикавели леґо-коцки, а вец вони еволуировали до макетох, до їх преучованя и составяня.

– Велї людзе мишаю поняце макетарства зоз моделарством, а у моделарству ше почина од нули, єст лєм нєобробени материял, може буц древо, пластика… У макетарстве, постоя пластични фалатки хтори ше „дотерює”, склада и склапя. Макета може буц розличних велькосцох, а найвецей ше роби и увагу пошвецує детальом/часточком – гвари Лука.

DSC_0008_1600x1063За виробок макети потребни алати як цо то скалпер, ножнїчки-клїщочки, пинцета, щеточка, компресор, фарби и ище велї други дробни алати. Перши крочай у макетарстве то опатранє и виучованє, глєданє интересантносцох и приповедкох хтори ше скриваю за одредзеним предметом.

– На интернету виглєдуєм макети, потим ше заинтересуєм за подїю хтору вона „ноши” зоз собу, алє и за часци хтори ю творя. Найвецей ше прави макети предметох зоз Другей шветовей войни, нємецки, русийски, алє и америцки… Векшина ше найвецей одлучує за правенє авионох, алє я найволїм правиц тенки и „оклопни” превозки. Нє нательо ми значне одкаль су по походзеню, алє тото же би ше предмет рушал по жеми. Робим на раму на хторим ми стоя фалатки и вец єден по єден зоз раму знїмам, обробим, ошмирґлам, отурпиям, одвоїм вишок. Поступок лїпеня глєда увагу и сцерпезлївосц, треба примерковац же би лїпкаче нє вичурело и нє охабело шлїди на макети, прето же го после нє мож одклонїц, або зняц. После того шлїдзи фарбенє хторе и найзложенша часц, прето же потребне потрафиц точну фарбу и точну камуфлажу. Часто кладзем и ефекти часу (застареносци), ардзи, дижджу, витру, шлїди лїсца. Кед ше визначує ефекти хвилї, таки поступок ше вола ведер. Док ше диорама, наприклад, тиж окреме дорабя, а означує зменшану природу коло макети. То може буц подлога зоз трави, древа, каменя. На змаганю, ведери и диорами приноша додатни поени, прето же вони указую схопносц и усиловносц змагателя. Шицко то дополнююци часци хтори ше окреме почитує – визначує млади макетар.

DSC_0004Лука толкує же найлєпше хасновац природни елементи, и тоти хтори здабу на ориґинал. Потребне мац добру идею, алє тиж так знац ю и добре реализовац. Даєдни од „елементох” зоз хторима ше стретал то маховина, зомлєти кокос хтори му послужел як шнїг, алє було и велї други подобни.

ЗМАГАНЯ ПРЕХОДЗА УСПИШНО

На змаганьох єст рижни катеґориї, а єден змагатель може виложиц и участвовац зоз вецей макетами.

– Шицки представяме клуб, я у юниорох, наприклад, катеґория юниор 3, та представям лєм тенки, a юниор 4 представяю авиони. Пошвидко треба же бим прешол до катеґориї кадетох, од 14 до 18 роки. Под час оценьованя, сала муши буц празна, без публики. Потераз сом участвовал на змаганьох у Беоґрадзе, и то и найвекше змаганє у Сербиї,  потим сом бул на змаганьох хтори орґанизовал наш Клуб у Новим Садзе, и то друге найвекше медзинародне змаганє у Сербиї. Даскельо раз сом бул и у Панчеве на змаганю „Др Алексич куп”, а макети сом посилал и до Нишу, Осєку, а жадам послац и до Словениї – толкує перспективни макетар и додава же ше му звичайно вше ошмихню и награди. Наймилша му перша награда зоз змаганя зоз Нового Саду, зоз тенком Т-34. А у спейс катеґориї, односно у вселенскей, тиж так освоєл перше место.

18386773_1216238801837319_2118217208_nЗоз идентичну макету нє мож участвовац на вецей змаганьох. Потребне ю доробиц, вименїц, або „знїщиц”.

– Макету мож поламац, направиц же ю рознєсла бомба, а идеї єст вельо, так же єдну макету мож вихасновац вецей раз, алє зоз одредзенима вименками. Змаганя випатраю як мали сайми, бо попри змагательней часци, макети мож опатрац, та аж и купиц. Кажда катеґория достава награди, алє найприпознатшу награду достава найлєпша макета зоз цалого змаганя, и велька чесц достац ю – припознава Лука.

НАЙУПЕЧАТЛЇВШИ ТЕНКИ

Лука ма направено шейсц макети, а найвецей часу пошвецел русийскому „оклопняку” БТР, док му русийски тенк зоз Другей шветовей войни Т-34-85, єден зоз облюбених, прето же вон бул єден зоз найефикаснєйших тенкох у Другей шветовей войни.

DSC_0050_1600x1063– Т-34-85 бул напредни, крашнє випатрал, а и моцни є, мали, алє швидки. Зоз нїм мам освоєно три перши места. За розлични змаганя мам право дорабяц макети, та сом на Т-34-85 додал мехи зоз писком же би иншак випатрал, потим сом положел и декали-налїпки хтори охабели моцни упечаток. Задумане и направим. А, макета нїґда нє готова, мож єй подаровац гоч кельо часу, и мож ю нєпреривно дорабяц и усовершовац – толкує Лука.

Зоз макетарску секцию макетаре нащивюю рижни вистави, а тиж так и їх Клуб орґанизує свойо. Луку цикавя змаганя, люби их нащивйовац и опатриц роботи других макетарох.

– Любим слухац совити, прето же вони пошвидшую роботу, а тиж ю и злєпшую. Робим тельо кельо ми ше роби, и нє правим на силу, кед нє идзе, охабим же бим нє погубел направене, а часто склапям вецей макети источашнє, и вец пошвецим увагу тей хтора ме у хвильки инспирує – закончує Вуячич.

(Опатрене 128 раз, нєшка 1)