„Руске слово” жадани и любени новини

автор мартица тамаш 3. юлий 2018

Тижньово новини „Руске слово” 15. юния полня 73 роки виходзеня, а Новинско-видавательна установа „Руске слово” 73 роки новинскeй и видавательней дїялносци зоз хтору ше сполнює уставне и законски права Руснацох на информованє и видавательство на руским язику у Републики Сербиї.

У шицких тих рокох за обстоянє и розвой и новинох „Руске слово” и Установи були важни, а и тераз су, три ключни фактори: намаганє же би нашо людзе, Руснаци, як читаче були информовани на своїм мацеринским язику; школовани, фахово кадри – новинаре и редакторе и значна и континуована финансийна помоц и потримовка держави.

Од 1945. року по нєшкайши дзень вишло 3 789 числа новинох у хторих пише о Руснацох и за Руснацох. Описани шицки найважнєйши подїї зоз шицких местох дзе у векшим чишлє жию Руснаци у Сербиї, у Горватскей, у крайох зоз хторих зме ше ту приселєли, и державох до хторих ше оталь Руснаци нєшка виселюю.

За 73 роки новини росли и розвивали ше, звекшоване число бокох, уведзени перше лєм вонкашнї и штреднї боки у фарби, правени специялни тематични додатки. Сновательни права зоз Автономней покраїни Войводини 2004. року пренєшени на Национални совит рускей националней меншини. Провадзаци сучасни тренди, пременєти формат зоз Ц3 на А4, уведзене колор виданє на квалитетним паперу. Нєшка „Руске слово” концепцийно и змистово сучасни дружтвени и фамелийни маґазин, за широке пасмо читачох, отримує вязу зоз читачами шицких ґенерацийох, з намаганьом у цо векшей мири придобиц младу публику и, як нєкомерциялни медий, з високим уровньом новинарскей и редакторскей самостойносци.

Од виходзеня першого числа 1945. року и нєшка, „Руске слово”  нє лєм же информує, едукує и понука розвагу, алє першенствено афирмує национални интереси нас Руснацох, чува и розвива руски язик, национални идентитет и чувство припадносци у нашей рускей националней заєднїци, а шицко то зоз цильом злєпшаня положеня нас Руснацох у АП Войводини и Републики Сербиї.

Зоз друкованим тиражом од 2 000 прикладнїки, нє рахуюци нащивеносц сайта Установи и опатранє и читанє електронскей верзиї, новини  „Руске слово” медзи найчитаншима од новинох на язикох националней меншини, бо их чита кажди седми/осми Руснак.

Дзень Установи, дзень и других виданьох „Руского слова”: кнїжкох, хтори ше обявює у рамикох Видавательней дїялносци (1945), часописох: „Заградка” (1947), „Шветлосц” (1952) и МАК (1972), дзень и сайта НВУ „Руске слово” з Рутенпресом (2006).

И у претходних деценийох и рокох, а и тераз,  Установа ше намага очувац и розвивац шицки тоти виданя. Медзитим, нє маю шицки виданя исти способ финансованя. Стабилни способ финансованя маю новини и часописи за дзеци и младих. У 2018. року по контракту о софинансованю, хтори подписани зоз  Покраїнским секретариятом за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами, за новини  „Руске слово” опредзелєни  27.576.800, за часопис „Заградка” 2.532.000 динари и за часопис МАК по 2.532.000 динари, цо вкупно 32.640.000 динари,  на 12 мешачни рати.

Часопис „Шветлосц” и кнїжки на проєктним финансованю, средства у остатнїх двох рокох скромни, а гевто цо чува литературу на руским язику и тоти виданя, од сущного значеня за очуванє култури и националного идентитета Руснацох, то аґилносц редакторох и талант и креативносц наших писательох. У тим року прейґ конкурсох за „Шветлосц” обезпечени 40 000 динари од Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами и 100 000 динари од Управи за културу Городу Нового Саду. Тоти средства буду достаточни за друкарски трошки за шицки штири числа „Шветлосци”, алє нє и за авторски гонорари.

Прейґ конкурсох у тим року обезпечени средства за друкованє осем кнїжкох. Штири кнїжки, зоз вкупно 120 000 динари, будзе финансовац Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами, три кнїжки зоз 280 000 динари Управа за културу Городу Нового Саду и єдну кнїжку, рочни алманах, зоз 180 000 динари Министерство култури и информованя Републики Сербиї.

Роботу сайта НВУ „Руске слово”, хтори у служби промовованя шицких виданьох, финансує Установа, а  сервис вистох „Рутенпрес” ма потримовку ЯМУ РТВ Войводини од 360 000 динари у року и снователя НВУ „Руске слово”, Националного совиту рускей националней меншини, од 100 000 динари у тим року. Зоз „Рутенпресом” и сайтом информациї и творчосц на руским язику доступна читачом у цалим швеце.

Буджетни средства творя 80 одсто вкупних приходох Установи, хтори виноша 39 001 000 динари, а 20 одсто ше зарабя на тарґовищу, з предаваньом новинох, часописох, кнїжкох.

И Установа „Руске слово” и новини  „Руске слово” маю свою историю опарту на фундаменти култури и националного идентитета Руснацох у Войводини: першу кнїжку уметнїцкей литератури написану на рускей народней бешеди Идилски венєц „З мойого валала” Гавриїла Костельник обявени 1904. року, Костельникову Ґраматику бачваньско-рускей бешеди обявену 1923. року, а у информованю „Руски новини”, хтори виходза од 1924. року по початок Другей шветовей войни.

Мисия „Руского слова” – очувац и розвиц руски язик, културу и национални идентитет, присутне у каждим виданю, а визия – добегнуц цо далєй. Зоз сучаснима медиями и сучасним приступом правиц новини, часописи и кнїжки хтори кажди Руснак жада и люби мац.

(Опатрене 99 раз, нєшка 1)