Акцент на змистох за дзеци

автор др б. варґа 31. октобер 2019

Ище док сом бул главни одвичательни редактор новинох „Руске слово”, 2017. року як добра пракса указала ше координация медзи редакциями новинох „Руске слово” и часописа за дзеци „Заградка”, кед у тижньових новинох створена нова рубрика за наймладших – „Руске словечко”.

По тим углядзе, особнє сом ше закладал же би того року була возпоставена координация медзи редакциями видавательней дїялносци и часописа „Заградка”, так же створена едиция кнїжкох за наймладших „Заградка” (за возрост дзецох од єдного по пейц роки), а єй конкретни резултат уж того року буду два сликовнїци: илустраторки и авторки Любици Фа-Гарди „Як ше тройо прашатка рихтаю за жиму” и „Весели буквар” авторки Анамариї Рамач Фурман, котри илустровала Мария Ковачевич.

У директорским плану, котри сом придал по 2022. рок, предвидзене же би рочнє виходзели нє менєй як два кнїжки за дзеци. Прето уж у 2019. року у НВУ „Руске слово” и видавательней дїялносци акцент положени на змисти за дзеци, та од дзевец планованих кнїжкох дзецински буду аж пейц. Векшина виданьох за наймладших будзе представена у новембру на Манифестациї „Костельникова єшень”, а од децембра у НВУ „Руске слово” будзе 30 одсто крачунско-новорочни попуст на шицки, та и дзецински кнїжки.

До конца рока виду и два авдио-визуални приповедки Штефана Гудака „Як Вирка виволала вселенску катастрофу” (анимация Анї Гудак) и „Марсовци” Саши Палєнкаша, котри читала млада ґлумица Адрияна Надь. И на Явни конкурс за видавательну дїялносц за 2020. рок, од осем рукописох котри сцигли, половка за дзеци (до конца рока будзе обявени резултати явней поволанки). Тиж так, шлїдуюцого року наша Установа будзе орґанизовац роботнї за авторох котри пишу за дзеци, з цильом же бизме ошвижели и осучаснєли дзецинске писмо. Предвидзене же би то було друженє зоз познатима авторами, алє и писанє конкретних литературних змистох за дзеци. Прето уж тераз поволуєм активних авторох же би ше явели на тоти роботнї и допринєсли дзецинскей литератури по руски.

Бо, змисти за дзеци – то база. Кед ше ту нє установи добри фундамент, дармо ше вец будзе понукац тижньову новину „Руске слово”. Вельке интересованє за змисти за дзеци було висловене и на Усних новинох „Руского слова” у Коцуре (26. октобра), з тим же вироучителє тиж глєдали нови змисти за дзеци кед пририхтую їх наступи за вирски швета…

Знам по себе, кед сом бул мали, думал сом же цали швет бешедує „по югославянски”, як на телевизиї (по сербско-горватски), и по руски, як у кнїжкох, сликовнїцох и у других змистох за дзеци, котри були у обисцу. Прето же таки змисти за дзеци теди було вецей.

Найвекши проблем сучасних змистох за дзеци по руски то же вони муша буц диґитализовани – авдио-визуални. Тота технолоґия драга за скромни средства зоз котрима розполага НВУ „Руске слово”, та мушиме глєдац партнерох и волац поєдинцох же би нам помогли. И уж ше одволали.

Знам по свойому хлапчикови, „У умреженим” швеце будучносц змистох на ґаджетох. Чежко же зме годни дзецом бешедовац лєм о тим як нашо стари чежко жили, одкаль пришли и як ше у гонох бавели. Фактично, уж ґенерациї котри родзени 70-роких свой естетични смак и филозофию формовали прейґ ґлобалней култури: музики, филма, стрипу.

Єст ту простору вецей за видео и драмски змисти за дзеци. Приповедки за добру ноц. Шицки зме росли зоз „Бранком-коцкицом”, Словаци тераз маю нєпревозидзену „Фигу”. Алє то уж питаня за колеґох з других редакцийох, гоч НВУ „Руске слово” вше порихтане за медзиредакцийне сотруднїцтво.

Интернет и способ же би ше рускоязична заєднїца нашла у новим виртуалним валалє, док ше гевти прави валали у габох економских миґрацийох пражня. Диґитална ера вигодна за руску заєднїцу и нє треба трациц час на плаканє (як нас єст мало), алє збиц шори, здружиц ше и зоз заєднїцкима моцами змоцнїц тоту основну каричку идентитета – литературу (и вообще змисти) за дзеци. Поволуєме нє лєм тих цо пишу, алє и тих цо илуструю, компоную, знаю зоз анимацю и другима диґиталнима змистами. Мейл нашей Установи вше отворени за нови идеї, пишце нам на: boris.varga.direktor@gmail.com.

(Опатрене 80 раз, нєшка 1)