Виберанки и постамерицки швет

автор борис варґа 14. новембер 2016

То нє анализа о тим хто и як победзел на виберанкох предсидателя Америки. То текст о тим як ше за 25 роки ЗАД з позициї геґемона, шветовей сили без конкуренциї, нє удало зробиц тото цо ше од нєй як ґлобалного лидера обчековало – же би шицко од себе дали же би тот швет постал безпечнєйши и просперитетнєйши.

После паду комунизма, политични ґарнитури у Вашинґтону понагляли обезпечиц свойо власни апетити, окреме по питаню енерґентох, без визиї же як у будучносци креировац медзинародни одношеня, подобно як под час Жимней войни, дзе би водзели широку коалицию за ширенє демократиї у швеце. Експанзивна лукретивна политика, вец война процив тероризма и воєни интервенциї у Авґанистану и на Блїзким востоку – загнали вонкашню политику ЗАД до глухого кута.

Финансийна криза, котра ше одражела на ґлобалним уровню, вдерела по Американцох у обисцу. Тоти цо були богати, постали ище богатши. Вельки корпорациї винєсли свою продукцию до жемох у розвою, ослабене постало штреднє пасмо дружтва и звекшани социялни розлики. Нєзадовольних зоз таким станом, а то вецей як половка виберачох ЗАД, потримала кандидата Републиканскей партиї Трампа. Гевти други нє мали вельки вибор – гласали за Клинтонову, котра символизує континуитет „старей драги”. Прето демократи и страцели виберанки.

Мултиполарни швет, котри ма вецей медзинародни центри (Евроазийска економска уния, держави БРИКС, держави АСЕАН), би ше з часом нєминовно воздзвигнул. Нїхто нє обчековал же тот момент придзе так швидко и у атмосфери, котра нє лєм же нагадує Жимну войну, алє застрашує гражданох ширцом швета зоз цалком реалнима зраженями. Окреме медзи Заходом и Русию.

Подумало би ше же на Балкану досц людзом конфликтох, алє вони ище вше гласаю за националистични и популистични опциї, а нє за гевтих котри бешедую о реалних економских проблемох, правней держави и чежкей фундаменталней трансформациї дружтва, кед же ше насице реґион жада интеґровац до ЕУ.

Руснаци у таких условийох муша буц мудри, гоч можебуц дакому така ситуация може випатрац и як добра шанса. Поуки, зоз воєних конфликтох у Горватскей початком дзеведзешатих и зоз актуалного конфликту у України, спозорюю же жиєме на трусним подручу и же себе нє шмеме вецей допущиц ситуацию, у котрей бизме ше дзелєли и виберали бок. О пошлїдкох такей политики у тим чишлє законченє фельтону о страданю Руснацох у войнох за Вуковар.

А и кед би пришло до того же ше велїм опциї и драги розиду, голєм же би, єдни других, пре таки политични вибор, нє гнобели.

Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com.

(Опатрене 110 раз, нєшка 1)