Ювилейни вик руского друкованого новинарства

автор О. Планчак Сакач
276 Опатрене

Пред сто роками нашо предки почали обявйовац „Руски новини”, у децембру 1924. року. Инициятиву за обявйованє руских новинох порушал о. Дюра Биндас вєдно з др Михалом  Гайналом, адвокатским кандидатом ище 1913. року, алє є пре Першу шветову войну нє реализована. Кед у Новим Садзе конституоване РНПД 1919. року, здобули ше условия за обявйованє руских новинох.

Тижньовнїк „Руске слово” нашлїдзел фундаменти „Руских новинох”, гоч ше обставини после Другей шветовей войни пременєли, та редакторе и новинаре нє були вецей зоз кругу священства. Без того першого початку вироятно же би континуитет руского информованя нє бул можлїви, бо нашлїдзена Друкарня у Руским Керестуре и уж оформена читательна публика.

Ключна историйна подїя, хтора допринєсла розвою новинарства як професиї, була Ґутенберґова конструована друкарска машинска преса у 15. вику. Перши новини, хтори поряднo почали виходзиц, зявели ше початком 17. вику, а у другей половки 19. вику почина фаза редакцийного, сучасного новинарства. У двацетим вику, з розвойом технолоґиї, розвило ше радийне, телевизийне и интернет новинарство.

Ґу стотей рочнїци руского друкованого новинарства наша Редакция вошла порихтано зоз новим визуалним випатрунком наших новинох котри зме у 2023. року вєдно трасовали з ґрафичним дизайнером Иґором Орсаґом, а нашо колеґинї на прелому новинох го применєли у пракси. У новим дизайну зме окремну увагу обрацели и на вибор, випатрунок и велькосц буквох, хтори читачом тераз читлївши, а рационализовали зме и нєвельки простор за писанє.

До новинох уведзена и нова рубрика „Руснаци и швет” котра крашнє прилапена и у котрей афирмуєме шицких успишних Руснацох розшатих по цалим швеце, же бизме з нїма мали активни контакт през нашо сотруднїцтво и на тот способ же би нам остали у фокусу и у нашей заєднїци. Тото нам оможлївює нєшкайша сучасна технолоґия.

Ми хронїчаре нашого часу, пишеме о шицких важних подїйох за нашу заєднїцу и як друковани медий рускей националней заєднїци сполнюєме основни медийни задатки информовац, едуковац, як и понукнуц розвагу. Фокус нам на охрани и чуваню руского литературного язика и писма, як и националного идентитету, а новини афирмую руски национални интерес. То нашо професийни  критериюми кед слово о провадзеню институцийох, учашнїкох, подїйох и поєдинцох зоз дружтвеней, просвитней, културней, церковней и политичней сфери.

Велька ми чесц буц на чолє Редакциї як главна и одвичательна редакторка хтора у тим року преслави таки вельки ювилей ‒ 100 роки друкованого новинарства. На тим одвичательним месце я лєм штварта жена, бо предо мну тоту роботу окончовали Ирина Гарди Ковачевич, мр Гелена Медєши и Єлена Перкович.

Наша мисия предлужиц тото цо нам предки охабели до скарбнїци, же бизме були карика у ланцу медзи предками и потомками. Кажда ґенерация охабя свой шлїд, та зме так сцигли по златни вик руского друкованого новинарства. Остали глїбоки коляї, та ґенерациї хтори приходза, маю ше на кого спатрац и опрец. Най би нам потирвало ище длуго.

ruske.redaktorka@gmail.com

ПОВЯЗАНИ ТЕКСТИ