Под мотом Called to be Hope („Поволани ши буц надїя”), у Риме, главним городу Италиї, од 25. по 29. марец отримани шветови Екуменски конґрес на хторим участвовали 250 особи зоз 40 жемох, штирох континентох, з 20 розличних церквох, а прекладало ше на 15 шветово язики.
На тим Конґресу зоз Сербиї участвовала нєвелька ґрупа (12 особи) у котрей були представителє римокатолїкох, грекокатолїкох, односно Руснацох, православних. т. є. Сербох и еванґеликох габзбурґского вировизнаня, т. є. Словацох.
Конференция отримана у центре Марияполи у Кастелґандолфу, а орґанизовали ю Рух фоколарох (Марийово дїло). Була у духу трох значних ювилейох – Ювилей 2025, як Рок паломнїкох надїї, Ювилей 1700-рочнїци од першого Никейского собору и 60-рочнїци од обнови заєднїцтва (медзи Католїцку и Православну церкву), и знїманє екскомуникациї медзи патриярхом Атенаґором и папом Павлом VI. Дорушени велї теми з вецей углох у пленарних викладаньох, през роботу по ґрупох або през познанства на павзох.
Як медиї обявели у вияви з нагоди Конґресу, предсидателька Руху фоколарох Марґарет Карем наглашела: „Гей, у швеце у хторим жиєме, хтори преполни з подзелєнями, траґедиями и зраженями, дзе людзе нє участвую у диялоґу, таке заєднїцке стретнуце барз важне”. Тоти єй слова виповедли сиґурносц, котра одгукла у шерцох и искуству 250 присутних учашнїкох и ище 4000 людзох котри були з Конференцию повязани прейґ стриминґу, односно, интернету.
А праве тото медзособне заєднїцтво у розличносцох барз наглашели у своїм дожицу и упечатку зоз Конґресу и учашнїки зоз Сербиї, а медзи нїма и нашо собешеднїки Янко Катона, Руснак, привреднїк и грекокатолїк з Руского Керестура, Марко Радакович, Серб, православни теолоґ и вироучитель зоз Зомбора, и др Юрай Судї, Словак, музиколоґ и припаднїк еванґелицкей церкви г.в. зоз Селенчи.
Таки шветово екуменски стретнуца ше орґанизує периодично, остатнє було 2017. року, а дзепоєдни представителє зоз Сербиї уж други раз мали чесц на нїх участвовац. На тот завод особнє ше упознали и з предсидательку Руху, Марґарет Карем.
Вєдно католїк, лутеран, грекокатолїк и православец…
„Уходза до авиона католїк, лутеран, грекокатолїк и православец” – то нє початок даякого вицу, алє зме так путовали. Щиро зме ше дружели, франтовали, бешедовали о Богу, о вири, о успихох, алє и о препущеньох наших церквох же би о Евангелиї шведочели дошлїдно – так свойо упечатки зоз Конґресу у Риме почал преношиц православни теолоґ Марко Радакович.
Як гвари далєй, питали ше цо можу зробиц и як можу допринєсц же би медзи нїма було менєй предрозсудки, мержнї, а вецей любови, приятельства и Духа Святого.
– Зоз Сербиї зме ше рушели єденацецеро, a у Италиї зме автобус за паломнїцтво дзелєли и з другима. Так ше вєдно нашли Италиянє, Горвати, Словенци, Словаци, Македонци, Руси, Українци, Румунє, Болгаре, Серби… можебуц сом дакого вихабел. Мило ми же сом утвердзел приятельство зоз старима познанїками зоз хторима сом сотрудзовал на локалним екуменизму. А кед нє знаш шведочиц о Христови у своїм сушедстве, нє будзеш то знац анї у Риме. Кед ши нє миротворец у своєй фамелиї, фирми лєбо на улїци, нє будзеш знац то шведочиц анї на интернету – пошведочел Радакович.
По його думаню, цо ше дотика самих стретнуцох на Конґресу „Поволани на надїю”, вони нє дали конкретни одвити як превозисц проблеми, алє же им то анї нє бул циль.
– Стретнуца нас наисце окрипели, уляли надїю же ма смисла любиц других и иншаких. Здогадли нас же мержня, предрозсудки, нєздрави национализем, лєбо релиґийни фанатизем нє можу буц таки вельки нєприятелє кед жиєме зоз Христом. Здогадли нас цо найважнєйше и сущне, а то же бизме були Божи людзе. Поготов, кед стоїш на гробох вельких святих людзох як цо були апостоли Петро и Павло, цо зме мали нагоди нащивиц, похопиш же и тебе їх вира надихує – потвердзел Радакович.
Нащивени найважнєйши церкви у Риме
Учашнїки Конґресу були и у Базилики св. Петра дзе прешли през Святи ювилейни дзвери, а тиж и у Базилики св. Петра за мурами, були и на гробох мученїкох и у келиї дзе пребувал св. Павло пред свою шмерцу. У Базилики св. Павла мали и екуменске богослуженє. Праве на тей подїї єден з наймоцнєйших упечаткох здобул и др Юрай Судї, припаднїк Словацкей евангелицкей церкви г.в. зоз Селенчи. Вон першираз бул на таким стретнуцу, гоч му екуменизем цалком блїзки, понеже водзи екуменски хор „Дзвони”.
– Я ше зоз стретнуца врацел як ресетовани. Вельо того ми ше першираз случело, першираз сом лєцел на авиону, а цале тото подняце так крашнє витворене же зме шицки чувствовали єдно вельке заєднїцтво, шицки зме були як єдна фамелия, нє лєм ми зоз Сербиї, алє зоз шицкима – зверел нам пан Судї и додал:
– На екуменским богослуженю сом мал чесц буц член оркестра, грал сом на клавиятурох, там зме ше одлично спорозумйовали, гоч я язик нє знам. Орґанизатор ме поволал, та сом там одшпивал молитву „Оче наш” у православней традициї, по старославянски. Шерцо ми теди експлодирало од зворушеня, як ми барз було мило, Божого дотхнуца, бо сом нїґда нє шпивал у таким вельким просторе, пред телїма людзми, з тельо представнїками з розличних церквох, и пред 14 владиками. Чувствовал сом же Дух Святи роби през мнє, а през главу ми прешло: „Я протестант, у шерцу католїчества, шпивам православну молитву…”. То барз глїбоке, и хто сце, розуми яке то вельке! Кед сом ше врацел дому, гварел сом же кед так ма буц у раю, пристал бим такой там пойсц – зверел нам на концу Юрай Судї и пожадал шицким шведочиц о єднакосци вшадзи, бо нас Бог шицких єднак люби.
Тоту блїзкосц зоз шицкима и у духовним и людским смислу наглашел и Янко Катона.
– Мнє була найупечатлївша єднакосц медзи людзми, ми там бешедовали о єднакосци и єдинству медзи церквами, алє єдинство медзи учашнїками було барз моцне. Нїхто ше нє визначовал аж анї же є як паноцец векши од других, тота людска єднакосц на мнє охабела упечаток, и зоз шицкима могло нормално бешедовац. Наприклад, на сходзе були 14 владикове, и нє були анї облєчени як владикове, та зме то анї нє знали, аж на заєднїцкей молитви их дакус видвоєли, гоч анї там нє були так облєчени. Я напр. єдному дал най нас висликує кед преходзел, а анї сом нє знал же є владика – визначел Катона.
Представени проєкти зоз Сербиї
На Конференциї представени екуменски подняца у Сербиї, а то „Емаус фест” о котрим бешедовал у мено орґанизатора Янко Катона. Дознаваме же бул барз крашнє прилапени, же велї за треци „Емаус фест” обецали свойо молитви, даєдни и конкретну помоц, а млади з Мадярскей и свой приход як публика. Снежана Павлович з Беоґраду, православна, представела виставу фотоґрафийох „Слика швета, швет у слики”, котра през уметнїцки дїла приказує заєднїцки и розлични нїтки релиґийох и народох на тим поднєбю. Даниєла Маркович бешедовала о проєкту „Културни кафе” и збирки, котри тиж плод медзирелиґийного диялоґу „Култура стретнуцох”.
