Подприємство BEST & Company власнїка Силвестера Полдругия з Вербасу на Сайме виклада од 1985. року. За штири децениї на тим месце ше зменьовали сучасни машини, и вше новши технолоґийни досяги, алє медзи викладателями окремну чежину маю праве тоти хтори децениями витирвали упрекосц кризом и аґрарней политики хтору часто нє мож було предвидзиц.
За штерацец роки присуства на Сайму, власнїк и наш собешеднїк мал нагоду провадзиц як ше зменьовали домашнї польопривреднїки, яки були їх потреби, куповна моц, алє и условия дїлованя у польопривреди. Прето розгварка превозиходзи приповедку о приключних машинох и тарґовищним понуканю, алє отвера питаня о польопривреди вообще, о одношеню держави ґу аґрару и велїх виволаньох з хторима ше нєшка зочую продукователє.
РС Фирма BEST & Company ше опера на сотруднїцтво з добавячами з вецей европских жемох, а слово о провадзацей механїзациї хтора нєшка, шлєбодно мож повесц, основа конкурентней польопривредней продукциї. Цо того року понукаце, а иншаке як влонї, або залоньским?
– Робиме вше з истима добавячами, так же тото цо вони маю нове, тото маме и ми. То нє даяки револуцийни новини при машинох як цо пирскачки, залївна система… З рока на рок знука машини єст иновациї хтори вязани за прецизну польопривреду хтора тераз популарна же би ше уношело менєй хемиї до поля, же би ше прецизнєйше пирскало…
РС За хтори машини, або системи, польопривреднїки найбаржей заинтересовани?
– За пирскачки, прето же нєшка нє мож найсц людзох хтори буду плєц и копац на полю. Кед знаме же ше после трактора пирскачки найвецей хаснує, вец цалком ясне чом то так. А нєшка ше шицко пирска, нє було то так пред вецей як 20 роками.
РС Хтори технолоґиї нєшка можу найбаржей помогнуц продуковательом у условийох климатских пременкох?
– Останї три роки маме вельки суши и знам же даєдни людзе мушели аж и жем предавац же би виплацели кредити. Вони мали добри бизнис план, алє на полю нє зродзело, а банка свойо глєда. А кед чловек муши предац жем же би вимирел длуства, окреме при Руснацох, то и терха, и ганьба. Технолоґия важна и, кед бешедуєм з парастами, видзим же єст барз вельо младих, интелиґентних людзох хтори добре робя. Познам єдного Мадяра, мал на гектару 12 тони кукурици, а ми 7, а ма горшу жем як ми. Алє вон шицку аґротехнїку применї, шицко цо предписане, док наш чловек дакеди филозофира. Нє зоре жем кажди рок, або посадзи нашенє з пойда же би зашпоровал… Розумим и тих парастох, бо ше у тей держави нє почитує його роботу, алє…
РС Чи субвенциї достаточни же би порушали озбильну обнову механїзациї?
– Субвенциї барз важни у тей нашей роботи, дараз нє мож без нїх функционовац, алє ше ми видзи же кельо то добре тельо и нє, бо ше парасти на нїх барз операю. Велї кед нє достаню помоц, нє купя машину и попри тим же би ю могли заплациц. Я то патрим през мой бизнис и знам же мнє кед треба камион я нє чекам пенєж од держави, патрим же бим з мойого профита одвоєл и мал тото цо ми треба. Нєшка пришол чловек на наш штанд и опатра 440-литрову пирскачку. Вон ма даскельо гектари жеми и нєшка нєт шанси же ше може отримац. Мой дїдо мал дакеди максимум жеми и шицки добре жили, а тераз кед нє маш 50 гектари, лєбо и вецей, нє можеш ґаздовац. Окрем тих цо ше занїмаю зоз заградкарством. Цалком иншаки часи.
РС Дзе продукователє найчастейше гриша кед вибераю механїзацию?
– Велї патра на цену и нє роздумую о добрей машини котра дакус вецей кошта, алє є длугорочно вельо лєпша. Нам ше часто явяю людзе хтори од нас купели машину и то после 20, та аж и 30 рокох. Значи, вон робел телї роки, а нє мал проблеми – то барз важне. З подлу машину ше людзе трапя, а 5 роки муши прейсц бо наприклад, достали субвенциї. Думам же ше людзе нє досц презнаю, нє провадза хто яки искуства ма з одредзенима машинами…
РС Кельо сербски аґрар оддалєни од европских стандардох?
– Нашо людзе знаю робиц, алє у Европи парасти маю лєпшу потримовку од держави, нашо парасти нє, и прето нам статкарство на таких нїзких конарох. Робело ше так як нє треба, увожело млєко у праху.., а то ше так у швеце нє роби. Европски фармер вше ма даяку помоц, то знам, бо робим з Нємцами и раз кед сом з нїма обиходзел їх поля, зачудовал сом ше же польске квеце на добрей жеми посадзене. Гварели ми же ше у тим краю продукує кромплї, алє вони нє маю цену, та держава плаци власнїком же би посадзели квеце най жем нє останє пуста. Держава им плаци, бо кромплї нє маю кому предац! Кеди же у нас буду так роздумовац? На Заходзе парасти маю потримовку и вец ясне же нашо польопривреднїки нє можу буц конкурентни.
РС Цо думаце, проблем цена опреми, чи нєдостаток длугорочного планованя?
– Аґрарна политика ше нє може базовац на основи терашнєй политичней ситуациї. Треба ше длугши период дачого притримовац, дачого цо добре и цо водзи напредок. Мушела би ше держава остарац за якуш сиґурносц хтору би мали парасти, а хтори ґарантує держава. У нас, видзи ше ми, кажде хто придзе на власц у тим ресору, роби по своїм. Парастом потребни машини и Министерство и Покраїна даваю субвенциї. И банки ше обрацели и вони почали вериц нашому парастови, а вон наисце роби. Одкеди держава кус баржей помага, ниа, шицки машини на кредит попредати. Видза людзе же то бенефит и сцу го вихасновац и вше частейше глєдаю векши машини за векши трактори, за векши поверхносци же би цо швидше поробели.
РС Познате и тото же велї хтори були децениями присутни на Сайме, вецей нє ту. Ви ше нє даце, прецо, як роздумуєце?
– Щиро,кед закончиме наш наступ на Сайму зоз 40.000 еврами, будзе добре. Коло 28 тисячи еври лєм тота гола жем, а кед ше зна же 14 камиони принєсли тоти машини, 14 камиони муша шицко тото и врациц до Вербасу, а ту зме дзевецеро…. Струю окреме плациме, воду тиж, плациме и особу же би нам чувала штанд, и то огромни пенєж, таки же зме у фирми пришли потамаль же зме роздумовали чи присц на Саям, чи нє. Дакеди ше на Сайму контрачело роботи и то навелько, нєшка то цалком иншак, баржей то промоция. Я вше роздумуєм же маме машини за кажди мешац актуалних роботох на полю и важне нам же би людзе за нас знали и запаметали кед им дацо затреба. Кед нє придземе, як то будзе випатрац, цо подумаю… Мой син иншак роздумує, а я ище вше робим так як дакеди, любим кед тот хто за дацо заинтересовани, видзи и дотхнє тото цо купує. Озда и прето нє одуставам.
РС Яки вашо очекованя на тогорочним Сайму?
– Вше постої оптимизем, у фирми роздумуєме так же би и нашо купци, алє и ми, добре прешли. З другого боку ше питам самому себе, же цо у тей Войводини будзе кед нє будзе польопривреди… Ми нє у Швайцарскей, а польпопривреднїки ше муша тримац. Наисце ше нє поносуєм, були добри роки, а були и подли, я знам же з тей бранши нє можем висц так лєгко, алє анї озбильни параст нє дзвигнє руки од жеми. Моцно до того верим.