Пред тим як войдземе до октоберского периоду хтори пошвецени кнїжки, початок єшенї припада язику – 26. септембра означени Европски дзень язикох хтори треба же би нас здогаднул яке то вельке богатство з хторим зме народзени, алє хторе ше може звекшовац през цали живот, кед єст дзеки слухац и учиц. Скоро у исти час, у Новим Садзе отримани „Интер-Култ 2024”, наукова конференция о интеркултуралносци у образованю. Попри шицких позитивних оценох и приємних упечаткох з того сходу, вецей учашнїки конференциї зауважели же нє шицки могли шицко розумиц пре язичну бариєру. Розумлїве же на таких подїйох єст линґвистох и полиґлотох хторим то нє препреченє, же дзепоєдни язики медзи собу зроднєйши и блїзши, алє то вшелїяк нє шицки учашнїки, и нє шицки язики. Тиж, теми и материя хтори ше обрабя пребарз озбильни и академски, а кажди деталь и поняце нательо точно детерминовани же би ше охабяло простору за гришки у порозуменю.
То ситуация хтора ше, поправдзе, досц часто случує на рижнородних мулти-сходох. Медзитим, такой треба ясно повесц и визначиц же то нє проблем, анї то нїґда так нє представяю интелектуалци, науковци, новинаре и активисти хтори участвую и присуствую на таких подїйох, алє лєм виволанє. Або, гайд, проблемски задаток хтори треба функционално и рационално ришиц.
Суґероване же би убудуце барз добре було орґанизовац голєм симултани бешедни преклад презентованих наукових роботох. На концу, то розробена и узвичаєна пракса за хтору релативно єдноставно пренайсц прекладательох и обезпечиц технїчну опрему. Друга опция, у зборнїку друковац цали реферат на вецей язикох, а нє лєм абстракт як цо то узвичаєна пракса. Розумлїве, то досц нєпрактичне ришенє, пре час, формат, додатну роботу и ронтованє паперу.
Треца опция хтора ше у нєшкайшим културним амбиєнту можебуц наклада як перша, викладац на язику хтори шицки розумя. З аспекту форми и сущносци подїйох як цо„Интер-Култ”, таке єдноставне и швидке ришенє нє лєм же цалком погришне и контрапродуктивне, алє аж и опасне. Як цо углавним и случай зоз шицкима єдноставнима и швидкима ришенями. Концепт интеркултуралносци наклада и вимага же би кажде, медзи иншим, ровноправно могол бешедовац на своїм мацеринским язику – чи на драже, чи на пияцу, чи у школи, чи на науковей конференциї. Без того, концепт траци и форму и смисел. Алє и далєй остава питанє язичней бариєри.
Нажаль, давно прешли часи кед ше ту бочному здравкало на його язику, а вон одздравковал на вашим. Добре же нєшка дзеци бешедую шветово язики як свой мацерински, же и пензионере уча еґзотични бешеди з другого конца планети, алє би можебуц найкрасше було ознова ше як дараз розумиц зоз сушедом.