Статкарски фонд вше менши, трошки векши, а нєстабилне тарґовище приведло до того же ше о домашнїм статкарстве вше частейше нє бешедує о його розвою, алє о його отриманю. Та, заш лєм, медзи продукователями хтори пробую указац и на другу драгу, хтори ше опредзелєли за специялизовану продукцию, унапредзенє ґенетики и продуктох хтори маю векшу вредносц, и Дєрдь Ганцко з Кули хтори на Медзинародним польопривредним сайме представел сафолк овци.
Ганцко овци хова од свойого 14. року. Перши 19 роки тримал циґаю, традицийну комбиновану расу од хторей мал и меса, и млєка. З часом заключел же ше му баржей виплаци прейсц на сафолк расу хтору нє лєм же ше лєгчейше хова, швидше напредує, алє з нєй ма и вельо вецей меса. То раса хтора у домашнїм овчарстве нє нательо заступена, а заш ма економски потенциял.
– Нєшка мам 315 овци од хторих 150 одроснути. По тото число сом нє дошол през ноц, а кед сом надумал з єдей раси овцох прейсц до другей, то тирвало роками – гвари Ганцко и наглашує же ґенетика постала важни фактор економики сучасного статкарства.
Тото цо важне надпомнуц же наш собешеднїк у статкарстве нє понаглял пре цо швидши заробок, роками укладал до квалитету. Обєкт дзе змесцел овци подзелєни, а забера коло 1000 квадратни метери. Його пажица ше пресцера на 15 гектари кулскей, општинскей жеми хтору бере под ареду. Пажица, як гвари, войводянска, нє вшадзи исти квалитет трави, та кед придзе горучава, продукцию дополнюю силажа и шено.
Услуга задармо
Дєрдь нє предава овци як векшина статкарох, нє сотрудзує з клальнями, бо гвари же ше му нє виплаци. Клальнї маю лимит, сцу же би баранчата мали до 35 кили, а Дєрдово уж на два мешаци маю вецей як 40.
– Роками мам своїх купцох, а велї приходза по препорученьох купиц овци пре месо, або пре приплод. Тоти цо купя, звичайно ше и врацаю подмладзиц гарла и роками зме у контакту. А кед слово о цени, жива вага у тей хвильки 600 динари за килограм, а велї приходза и прето же приду уж на готове. Я шицко цо потребне покончим, купци приду лєм по месо и то робим задармо од кеди сом почал тримац овци, лєм прето же сом видзел же велї нє знаю тоту роботу, лєбо то нєдобре поконча з месом, а то наисце чкода – гвари вон.
Стриганє усовершел до дробнїцох
Робота на фарми нє єдина Дєрдьова робота. Уж скоро два децениї вон и стрига овци, спочатку постарчел и до 7000 до рока, а остатнї штири, пейц роки тото число зведол на 4000.
– То уж ридко хто роби, та ше случує же ме волаю и на юг Сербиї. Бул сом и у Лебанох пре тоту роботу, на початку сом стригал кажди дзень, а тераз уж лєм дас три раз до тижня. Я то любим, мам добру машинку, а и зароби ше. И свойого младшого брата сом научел, та и вон тото роби – гвари вон, и припознава же би нє могол стригац кед би му у роботи коло овцох нє помагал його син хтори одлучел остац з оцом на фарми. То тото цо на велїх фамелийних ґаздовствох нєт, нєт континуитет у роботи и же би ше ґаздовство отримало.
На субвенциї хтори достава од держави наш собешеднїк патри як на помоц, алє твердзи же то нє пресудни фактор же би у тим цо роби бул успишни. Потримовку од держави ма од 2014. року, спочатку скромну, а аж кед мал чисту расу матичених овцох, почал доставац 10.000 динари за кажду овцу хтора ше оягнї. Кед одбиє трошки хтори ма, реална помоц то коло 8.000 динари.
На Польопривредним сайме Дєрдь виклада седем роки, окрем теди кед вистава статку нє отримана. За ньго манифестация нє лєм место дзе ше предава, алє и простор за нови знаня и нови и стари контакти з купцами. Вецей раз є наградзени за овчарство, того року зоз стриберну медалю.
Пре ситуацию у держави, на Сайме поставяни велї питаня чи єст будучносци у статкарстве. Искуства статкарох розлични, а тот приклад з Кули указал профитабилносц нє лєм пре число статку. Вона вше частейше завиши и од ґенетики, тарґовищней ниши, директного предаваня и порихтаносци же би ше продукцию нєпреривно присподобйовало.