Випатрунок єдней кнїжки, або часопису, цо ше у нєй находзи, та аж и яку емоцию порушує, то одвичательносц нє лєм єдней особи, алє цалого тиму – автора/ки, редактора/ки, лектора/ки… Кажде у тим єдно колєчко, котре потим упївує на тото як публика дожиє тото цо ше пред ню найдзе. Єдна часц карики вшелїяк и ґрафични дизайнер/ка, а у часопису МАК штири роки тоту роботу робела Аня Гудак Заґоричник – добитнїца МАК-овей награди за найлєпши дизайн и илустрациї, як и активносц и иновативносц часопису МАК, за период од 2024. по 2026. рок.
Чи сце дакеди опатрали новини, або кнїжки у кнїжкарнї, и нїч вам нє було интересантне, нїч вам нє прицагло увагу, док сце одразу нє наишли на єдну кнїжку, або текст, и знали сце же тото сцеце пречитац? Окрем наслова, було ту ище цошка цо вам указовало же тото наисце вредзи пречитац. Можебуц сце анї нє були цалком свидоми же цо то.
Так нє була дараз анї Аня.
– Малей Анї даєдни бависка були интересантнєйши, одредзени кнїжки були актрактивнєйши и даєдни лакотки ю баржей прицагoвали. Алє теди сом нє була свидома прецо ше то случує – маркетинґ уплївовал на мнє и мойо вибори – гвари Аня Гудак Заґоричник.
Аня Гудак Заґоричник длугорочна ґрафична дизайнерка и илустраторка у часопису МАК. Зоз свою роботу, алє и талантом, вона збогацовала випатрунок часописа од числа по число, одкеди почала свой анґажман 2022. року.
Од самого початку свойого анґажованя указала талант, алє и же роботу хтору окончує роби професийно и же обраца увагу на технїчни випатрунок, алє и смислово – намагала ше же би кажди текст котри дизайновала и илустровала, та и финални продукт котри пред читачами, бул у вязи зоз текстом и же би и визуални приступ – способ на котри ше приказує, одражовал емоцию словох котри написани и порученє тексту.
Як потолковала, освидомйованє прецо то так приходзело у габох, спочатку нєсвидомо, а вец през одредзени искуства то вше баржей обачовала.
– То ми було таке як кед сом першираз покоштовала кекси котри були смачни, алє шкатулка у котрей були випатрала допито, або кнїжка котра мала барз интересантни рамики, алє ше приповедка нука нє складала – праве през тоти приклади подлогo дизайну сом почувствовала початок того похопйованя. Наисце сом то похопела у єдней розгварки зоз Борисом Гудаком. Вон теди студирал ґрафични дизайн, а кед сом ше му питала же цо то, вон ми потолковал на барз добри способ. Гварел ми одприлики так: „Поопатрай коло себе, шицко цо видзиш дахто мушел дизайновац, и тот билброд там, тоту шкатулку циґаретлох и лоґо на пенкалу…” – гвари вона.
Теди, як нам толкує Аня, баржей похопела же споза тей визуалней приповедки стоя людзе и же и вона може буц єдна з нїх.
Гоч нас маркетинґ нєшка асоцира, углавним, на дацо подле, пре капитализем, вон то, у своєй сущносци – нє, гвари Аня и предлужує:
– То лєм приповеданє приповедки, през дизайн, през мото, то креация наративу котри сцеме же би припатрач почувствовал кед обачи нашу творчосц…
А ми можеме додац, же то нє лєм бешедованє приповедки, алє и преношенє емоциї котру припатраче почувствую док дацо читаю, припатраю ше на дацо, та и ноша на себе, або тримаю у руки. А праве у обгрунтованю за награду котру Аня достала ше окреме визначує же през визуални приступ вона сце пренєсц емоцию и тон текстох. Кед ше ґрафично дизайнує тексти, приповедки, кнїжки, вец ше, у ствари, преклада дачий текст до илустрациї, або дизайну. То тото цо Аня Гудак Заґоричник роби, а як випатра тот процес?
– Пробуєм сцекнуц од баналних мотивох, од очиглядних визуалох, фокусуєм ше на порученє котре писателє сцу пренєсц читачом. Вше єст порученє, и кед го нє видзиме на перши попатрунок. Пробуєм го повязац и виполнїц обчекованя котри читач створи кед „скенира” боки першираз. Коло самого наслову и теми, дизайн ма барз вельки уплїв на тото чи даєден текст пречитаме, чи нє – гвари Аня.
Аньова робота означела визуални идентитет часопису МАК остатнї роки. Як гвари, шацує часопис котри робела, и горда є на дизайн каждого текста котри ма даяку добру намиру, як, наприклад, едуковац и принєсц фокус на марґинализовани теми.
Мили єй насловни бок МАК-у за новембер 2025. року, бо люби кед єдноставни дизайн зохаби вельки упечаток.
– Особнє думам же МАК простор дзе ризичне постава норма, дзе табу главна тема и дзе креативносц без гранїци допущена шицким, а ридко котри медий то може повесц за себе. Ґенерално сом горда же сом часц шицкого того, такого процесу – гвари Аня.
Часто ше бешедує о тим кельо важне же би млади мали простор писац, а Аня предкладала и идеї же би ше млади уключовали и през дизайн и визуалну творчосц. Подзелєла зоз нами прецо єй то важне:
– За финални продукт МАК-у нє одвичательна лєм єдна особа, алє цали тим. МАК бавилїще, єден базен до котрого кажде може „замачац палєц” и опробовац ше у писаню. Чом би то нє було так и за дизайн? Дизайн на початку кариєри зна буц досц чежки. Задармо вше мож найсц роботу же би ше пополнєл портфолио, алє ше чежко приходзи до директного сотруднїцтва зоз искуснима колеґами, а од нїх ше найвецей научи. Барз бим любела кед би ше ґу нам до МАК-у приключели млади котри ше жадаю занїмац зоз дизайном, же би видзели як то випатра у пракси зоз менторством – гвари Аня.
Гоч Аня достала МАК-ову награду, вона зоз НВУ „Руске слово” сотрудзує на вецей польох – од ґрафичного дизайну часопису МАК, прейґ ґрафичного дизайну кнїжкох, алє тиж прави и илустрациї, та и анимациї – найвецей за змисти за дзеци.
– За дзеци то обратно, мотиви муша буц узко вязани з тим цо ше случує у тексту, илустрациї муша буц скоро банални. Здогадуєм ше фрустрациї кед сом була мала, кед у приповедки писало же заглавок билей фарби, а на илустациї бул нарисовани белави. Дзеци ище нє розумя символику и нє можу повязац мотиви кед су нє очиглядни. Важне най илустациї буду забавни, фарби красни и моцни, и, мнє наймилше, скриц даяки дробни деталї котри на перши попатрунок нє важни, алє знам же их дзеци ценя – гвари Аня.
Аня ма 29 роки, а у нашей заєднїци уж зохабела вельо видизайновани часописи, насловни боки, тексти, кнїжки и илустрациї. Як гвари, наздава ше же читачом обезпечела же би их дизайн прицагнул пречитац интересантни тексти, котри би их през саму тему, можебуц, нє заинтересовали.
– Наздавам ше же их визуали уцагли глїбше до текстох и же прето текст зохабел моцнєйши упечаток на нїх. Думам же сом у тиму указала кельо важна добра комуникация и медзисобно подзелїц дробнїци зоз свойохо фаху котри, у ствари, важни шицким. Тиж и же критика и колеґиялни совити нє особни зауваги, вони ту зоз найлєпшей намири, треба буц мудри, учиц зоз нїх и спатриц слику зоз вецей углох. Вєдно зоз тимом зохабяме порученє же ше труд виплаци и кельо укладаме до тей роботи, тельо доприношиме нашей младежи, заєднїци и култури – поручела Аня.
