Стрип ше през децениї менял – од друкованих новинкох, прейґ албумох и часописох, та по диґитални платформи нєшка, алє затримал тото прецо є окремни.
Стрип нє лєм рисовани юнак у облачку. То цали швет приповедкох, емоцийох и акцийох хтори наставаю на паперу. Вон настал як злученє рисунку и тексту, а нєшка є єден з значних елементох розваги, популарней култури, алє и припознати як Дзевята уметносц.
Од кавбойцох и витязох, прейґ супергеройох хтори ратую швет, манґи з далєкого Япону, та по домашнїх авторох – стрип уж децениями прицагує и трима увагу публики.
Прецо стрип окремни? Прето же лєм у даскелїх кадрох може пренєсц тото цо би ше на филму мушело приказац през даскельо минути, або у кнїжки на даскелїх бокох. Швидки є, динамични, директни и вше у руху. Праве прето го любя и нєстрасни читаче, алє и тоти хтори жадаю у єдней приповедки достац текст и слику.
У остатнїм чаше ше стрип и у нас враца на вельки дзвери – видавательство рошнє, єст го на фестивалох, на виставох и у школских библиотекох. Ґу тому, млади авторе приноша нових юнакох, теми зоз каждодньового живота и гумор хтори блїзки ґенерацийом хтори „жию” на мрежох.
Далєки початки
Перши стрипи ше зявели концом 19. вику у америцких новинох, а вони були кратки, духовити и задумани як швидка розвага читачом. Барз швидко преросли до окремней файти уметносци и култури. Трицетих рокох прешлого вику настали Ди-Си Комиксово супергероє – Супермен, Бетмен и Чудесна жена (Wondar Woman), хтори и нєшка медзи найпознатшима юнаками стрип култури. Потим пришол Спайдермен и цали Марвелов универзум.
З другого боку, Европа ишла по своєй драги. Французки и белґийски авторе принєсли гумор и авантуру прейґ юнакох, як цо то Тинтин, Астерикс, Блубери и Червенобради, а Италиянє створели такволану – „Бонелияну” – киоск стрипи чийо найпознатши героє Текс Вилер, Заґор, Мистер Но, Дилан Доґ и цала ґалерия юнакох велїх дзецинствох младосцох. На наших просторох децениями култни статус маю и Алан Форд и Корто Малтезе, стрип юнаки хтори превозишли жанр. У старей Югославиї ше уж пейдзешатих и шейдзешатих рокох прешлого вику зявели перши домашнї стрип часописи – од Плавого вєснику и Панорами прейґ Стрипотеки по Спунк и Стрип-Арт, а познєйше ше зявели авторе чийо роботи препознати ширцом по швеце, як цо то Бранислав Керац, автор популарней Кет Клоу (Cat Claw), и Александар Хецл, познати по своїх стрипох и илустрацийох лєбо Стеван Субич чия интерпретация Бетмена лєбо Конана у самим шветовим верху.
Стрип ше през децениї менял – од друкованих новинкох, прейґ албумох и часописох, та по диґитални платформи нєшка – алє затримал тото прецо є окремни.
Вецей од забави
Дакеди стрип бул лєм забава, дацо цо ше чита „през драгу”. Медзитим, у остатнїм чаше ше указало же то нє так. Стрип вецей нє лєм приповедка у сликох, алє и жвератко дружтва, способ на хтори ше преноши озбильни теми, алє и нагода за уметнїцке виражованє.
Велї стрипи ше нєшка занїмаю зоз актуалнима проблемами – з еколоґию, дружтвенима одношенями и питанями идентитета, и так ше доходзи до младих ґенерацийох, на язику хтори им блїзки.
Фестивали и роботнї стрипа ширцом по швеце, та и у нас, вше баржей прицагую публику. То места на хторих млади рисоваче можу научиц перши крочаї у тей уметносци, вичерац идеї и упознац ше зоз уметнїками на хторих ше упатраю. Стрип ше вше частейше виучує и на факултетох уметносци, а библиотеки го уводза як ровноправну часц своїх збиркох. Окреме интересантне тото же стрип нєшка мож пренайсц и у диґиталней форми. Зявели ше веб-стрипи и апликациї хтори оможлївюю читац исти и на телефонох, таблетох и компютерох.
Заш лєм, стрип вични пре свою єдноставносц и доступносц. Нє ма драгу продукцию як филм, а нє треба анї вельо часу же би ше го пречитало, у одношеню на сериї за котри нам треба даскельо годзини же бизме их одпатрели. Досц лєм отвориц стрип, и такой ше уходзи до нового швета.
Стрип може нашмеяц, пренєсц моцну емоцию, лєбо одвесц до авантури за даскельо минути.
Можебуц праве прето нїґда нє виходзи зоз моди и вше пренаходзи нових читачох – як цо то гевти хтори по першираз одкриваю юнакох, або тоти хтори одросли з нїма.
Нова адреса у Сербиї
На схадзки Скупштини АП Войводини, хтора отримана 24. септембра, принєшена одлука о снованю Сербского центру за стрип и анимацию, хторому шедзиско будзе у Креативним дистрикту у Новим Садзе.
Центер будзе фокусовани на розвой стрипу, диґиталней анимациї и зродни креативни индустриї.
Як наявене, у фокусу буду едукациї младих од 15 по 25 роки през роботнї и програми, хтори буду водзиц домашнї и странски фаховци. Буду облапени обласци як цо то визуални розвой, дизайн, арт-дирекция, аниматика, концепт-арт и ґейм-арт.
Циль центру унапредзиц професийни знаня и стандард у тих обласцох, а тиж и спонукнуц иновативносц и медзинародне сотруднїцтво зоз водзацима державами у тей обласци – Французку, Японом, Южну Корею, Белґию и другима.
