Наздавам ше же зме як цивилизация свидоми яке богатство маме прето же маме кнїжки. Вони нас едукую, у нїх можеме найсц порозуменє и иншаке думанє од нашого, и понукаю нам „готове” знанє до хторого ше виками доходзело… Док читаме, збогацуєме свой словнїк, розвиваме емпатию, мрию, усовершуєме язик на хторим приповедаме, або учиме нови.
Велї гваря же нам диґитални швет понука наисце вельо податки, алє я би ше тим истим особом сцела опитац же чи на интернету мож найсц рецепт як ше пече крупи на тепши? То бениґни приклад того же яки податки маме у старих кнїжкох, а на интернету их нєт. Нє мам намиру мудровац. Сцем лєм повесц же треба най будземе свидоми (и подзековни) же постоя информациї и литература хтори нам нєшка доступни, прето же то нє було вше так, а анї нєшка то нє так вшадзи на швеце.
Шлєбода вибору читаня кнїжкох то тото цо потребне каждому з нас.
Кед читаме рижнородну литературу, розвиваме и преширюєме власни становиска и так вибераме як будземе жиц свой живот.
А праве таки, учени людзе нам потребни же бизме мали одвичательне и свидоме дружтво.
Кед нам понукнута лєм єдна файта литератури, нє маме нагоду чуц „други бок”.
Теди мож з нами манипуловац и класц нас до фурмох, хтори одвитую поєдинцом.
Од 1982. року ше остатнї тидзень у септембру у Зєдинєних Америцких Державох,
як и у велїх державох на швеце, означує
Тидзень забранєних кнїжкох (Banned Books Week).
Так ше освидомює людзох же важне
мац шлєбоду у виборе читаня, алє и доступносц информацийох.
Забранєна кнїжка то дїло котре одредзени катеґориї людзох сцу склонїц,
або знїщиц, зоз кнїжкарньох и библиотекох.
Дзепоєдни кнїжки були (су) цензуровани або забранєни (положени звонка закону)
и достали печац нєморалного, бо їх теми, углавним, були: сексуалносц, расизем, наркомания, политика, чловек и
його место у дружтве, або дзецински кнїжки, за хтори хтошка гварел же су нєприкладни.
Треба роздумац же хто прикладна особа, хтора ма право повесц же друковац и читац одредзени кнїжки забранєне прето же су нєетични, и политично або релиґийно нєприкладни?
Даєдни кнїжки забранєни пре їх можлїви уплїв на младих, и на їх морал. Заш лєм, кед даєдна кнїжка забранєна, можебуц, праве ю треба пречитац. Вона сиґурно приказує иншаку драгу и розумованє, и так ше одупера од шлєпого прилапйованя нормох з боку власци, даякей вирскей институциї, або подобне.
През историю нам познати вельо кнїжки хтори були забранєни. Видруковани и забранєни. Чи зме свидоми кельо єст рукописи хтори оставали даґдзе у ладичкох, у праху, и нїґда нє закончели на полїчкох у кнїжкарньох, а познєйше и у рукох заинтересованого читача?
2024. року, у америцкей держави Юта, були забранєни 13 кнїжки. Пред даскельома роками у Русиї було предложене най ше забранї кнїжки Лолита Владимира Набокова, и Сто роки самоти Ґабриєла Ґарсиї Маркеса. Причина тому то же людзе пре дїла о перверзних страсцох поставаю нєщешлїви. У Ирану 2011. року була забранєна кнїжка Паула Коеля.
През историю були забранєнн велї кнїжки, а даєдни з нїх то:
Животиньска фарма Джорджа Орвела,
Забиц птицу видрижньовачку Гарпер Ли,
Фаренгайт 451 Рея Бредберия,
Служнїцова приповедка Маґарет Атвуд,
Софийов вибор Вилияма Стайрона,
Дньовнїк Ани Франк Ани Франк,
и Дохтор Живаґо Бориса Пастернака.
Понеже зме свидоми кельо тоти кнїжки важни,
a дакеди були забранєни, треба приповедац о тим
и анґажовац ше же би дїла хтори ше тераз пише,
або су ище анї нє написани,
єдного дня були доступни каждому хто их зосце пречитац.
Тиж так, треба най будземе свидоми же кнїжки
хтори нашо прабаби и чукунбаби нє могли читац,
ми можеме.
Треба уживац у тим.
Прето, права нагода же би ше купело кнїжки то Медзинародни саям кнїжкох,
бо там єст рижни наслови по вигодних ценох.
Заш лєм, треба буц осторожни! Того року вон будзе тирвац од 25. октобра по 2. новембер.
Особнє предкладам же би ше кнїжки купело онлайн того року.
Медзинародни саям кнїжкох ше пред тим закончовал концом октобра,
а того року ше закончи у новембру.
То значи же док будзе Медзинародни саям кнїжкох,
тиж ше будзе означовац и рочнїцу од нєщесца,
кед спадла стреха на Гайзибанскей станїци у Новим Садзе,
и покалїчела и забила вецей особи.
Дебата коло датуму отримованя сайму актуална, гласна
и спричинює рижни реакциї поєдинцох и ґрупох людзох.
Орґанизаторе сайма нє прилапели предкладанє
же би ше датум отримованя тогорочного Медзинародного сайма кнїжкох
преложело пре студентски блокади,
и означованє рочнїци од нєщесца.
Нащивителє маю розлични думаня о тим
того року пойду на Медзинародни саям кнїжкох до Беоґраду.
З другого боку, велї видавателє ше енки вияшнєли
же того року на сайме нє буду викладац свойо кнїжки,
алє же вони буду знїжени кед ше од нїх купи онлайн.
Днї преходзели, а число видавательних хижох у бойкоту ше звекшовало.
Вельки видавательни хижи як цо Лаґуна и Делфи буду участвовац на сайме,
алє першого новембра, на рочнїцу як спадла стреха у Новим Садзе, завру свойо штанди.