Остатнї, тоголєтни Кристални ґлобус на 55-им Медзинародним фестивалє у Карлових варох достала драма „Страхиня Банович” режисера Стефана Арсениєвича. Попри награди у ище даскелїх катеґорийох, треба припомнуц же за сербских синеастох у интернационалней селекциї, награда шлїдзи по длугшей павзи.
Куриозитет же двоїх главних протаґонистох бавя ґлумци африцкого походзеня, понеже сама сценаристична фабула (преробеней ориґиналней) приповедки положена до рамику (актуалного) вибеженского контексту, толкує режисер.
Спомнуте ми пригадує нашо „Кладзанске дївадло” з Горнїци (на даскельо заводи приходзели нам и як госци) и єдну їх представу цо сом патрел 5 роки назад у Вранове, при Прешове.
Вибеженска криза була праве почала, а площи по Пешту и Беоґрадзе ми ше чарнєли на власни очи од чарнїни ориєнталцох.
У представи (забул сом назву) Кладзанцох, дзе режию подпис(ов)ал (и теди) всестрани Йожко Єнчо, до єдного Шаришско/Земплинского валалу доблукала вибеженска фамелия, точнєйше пара; чловек з ваготну жену пред пологом. На ослу, баяко, а ведли и нєзаобиходного вола. Анї єдно обисце их нє сцело прияц, та закончели у якимшик хлїве.
До конца сам сценски розплєт анї нє таки важни, як цо донайпосле можебуц и госцовали з тим фалатом у нас, Долнєй жеми.
Трансценденция животней долї нєвольнїкох у тей, без прировнаня, ориґиналней приповедки на новозавитни контекст ми длуго нє виходзела з глави; без огляду на саму природу феномена котри сом мал нагоди нєпоштредно видзиц и дожиц, през контакт з тима нєщешнїками, лєм ми ше утвердзел упечаток о шизофреним положеню сучасного (европейского) чловека цо ше вше штучнєйше чувствує кельо у власней скори, а о нєпоштредним окруженю анї ше озвец.
Природа и сущносц поняца „ґлобални валал” спричинєла опасну девалвацию термина „дом”, зоз шицкима припадаюцима значенями.
И гоч ше можебуц календарски нє пригодно надовязовац на тему жимского солстицию/Вилїї, универзалносц алеґориї хтору споминам надиходзи саму фабулу о народзеню сина Божого при яшльох у хлїве; швет, як таки коло нас, праве потвердзує же нам судьба почина здабац на гражданох швета у нєбезпеки.
Поправдзе, сцел сом писац о гражданским нєпослуху, алє о тим будзе ище як и кеди так и требац ше озвец. Затераз, жадам вам добри филми и представи.
Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”.