Алексей Уйфалуши, IV, Коцур

Седем рочки я вас служел

ЯК БУЛО ДАВНО БУЦ СЛУЖКА

Дакеди давно, коло валалу було вельо салаши. Даєдни богатши ґаздове мали салаши на хторих було вельо статку, а доокола салаша мали обрабяцей жеми – свойо поля. Там було вельо роботи. Ґаздом требала помоц, та мали слугох и служкох. И мой прадїдо бул служка.

Служкове були млади хлапци, лєбо дзивчата од 10 до 13 роки, хтори були зоз худобнєйших, вецейчислених фамелийох. Були то повойново чежки часи, худобство, та их родичи мушели дац за служкох до ґазду. Там робели и учели рижни роботи коло салашу, статку и польох. Кармели и чували живину, крави и швинї. Пораєли двори, хлїви, курнїки и шопи. На полю копали, зберали сламу и шено, ламали и руцали кукурицу… Дзивчата-служки помагали ґаздиньом коло обисца, живини, вареня, райбаня… Служкове цали час жили у ґаздох, а нє зоз свою фамелию. У ґаздох спали у даяких малих помоцних просторийох, а найчастейше у хлївох. Єдли тото цо им ґаздове дали. И шмати доставали од ґазду, були то старши виношени шмати. Даєдни ґаздове служкох и плацели.

Дому ґу своєй фамелиї и родичом барз ридко ишли. И кед пошли, то було лєм на кратко, можебуц даєдну нєдзелю, або за швета. Швидко ше врацали до ґазду и предлужовали свойо роботи и обовязки.

Записане од мойого бачика Михала Фунзия.

Ґреґор Рац, VI, Руски Керестур

ЄШЕНЬ У МОЇМ КРАЮ

Єшень найкрасша часц у року. Вона нам дава вельо нови фарби и пахи.

Єшеньски днї вше кратши, а ноци длугши. Рана барз жимни. През дзень дакус швици слунечко, а вноци єст мразу. Єшеньски плоди: яблука, грушки и бишалми пооберани. Зоз древох опадує жолте и червене лїсце. Зоз єшеньского квица ше правя красни букети. Даєдни птици одлєцели до цеплих крайох. На полю ше оре и шеє жито. Людзе ше цеплєйше облєкаю. У обисцох ше уж топи. Дзеци ше бавя нука и чекаю шнїг.

Я нє барз любим єшень. Теди падаю дижджи и блато, та ше нє мож бавиц вонка.

Серґий Арваї, IV, Коцур

Седем рочки я вас служел

ЦО ЗНАЧЕЛО УЧИЦ У ҐАЗДИ, БУЦ СЛУЖКА

Приповедала ми прабаба же дакеди давно кед була мала, жило ше чежко и худобно.

            Було вельо худобних людзох и мало богатих. Богати людзе ше волали ґаздове. Мали максимал жеми, конї, крави, швинї… Худобни людзе робели по задружних польох за мали пенєж. Прето були примушени дац свойо дзеци до ґаздох за служкох. Дзеци у ґаздох робели, слуговали, спали, єдли и так одрастали. Наймладши служкове хтори мали лєм седем-осем роки чували швинї. Дакус старши чували крави, ище старши кармели конї, орали и робели шицки роботи цо гварел ґазда. Слугове звичайно спали у хлїве на слами, мали скромне облєчиво, ходзели боси. Єдзенє тиж було скромне. Служкове ставали вчас, а рано, накадзи швитло, ишли робиц. Даєдни ґаздове були добри людзе, сановали служкох и нє були строги, та вец служка могол дакус и одпочинуц, а ґазда ше зоз нїм нє вадзел. Алє було и строгих ґаздох хтори хасновали слугох, вше им нашли даяку роботу. Кед слуга поробел шицко цо му ґазда позаповедал, мушел чувац ґаздово дзеци.

Живот слугох бул чежки и жалосни, прето же нє жили зоз родичами, алє у ґаздох. Прето слугове нє учели од родичох, алє од ґаздох, бо у нїх жили и там ше виховали.

Записал од прабаби Меланиї Хома.

Филип Дудаш, VI, Руски Керестур

ЯКУ ШКОЛУ ЖАДАМ

            Кажди дзень кед станєм, облєкам ше и идзем до школи, бо ме там чекаю мойо пайташки.

            Жадала бим же би у каждей учальнї було мегки карсцелї, апарати за воду. Кед дзеци забуду воду, най маю апарат за воду. У конкох бим жадала вецей панои на мурох, рисунки и най маме квица. Место обичних ґарадичох, жадала бим рухоми ґарадичи, та нє мушиме бегац и дриляц ше. Кед сом була у Руским Керестуре, видзела сом учальнї у школи. Мнє ше нє пачели, прето же думам же наша Основна лєпша. Моя школа окремне место дзе ше учим, бавим ше на одпочивку зоз пайташками. Физична сала велька, алє нє маме вельо лабди за одбойку и фодбал.

            Любим свою школу, бо кажди дзень научим нову лекцию и дружим ше. Пременєла бим двор. Посадзела бим древка и квица.

Милана Йованов, VII, Дюрдьов 

МОЙО НАЙМИЛШЕ БАВИСКО

            Мойо наймилше бависко то маймун. Тот маймун то блишове бависко. Я го волам Джордж. Вон на себе ма таки фарби: кафову, белаву и кремову. Подаровали ми го баба и дїдо. Часто ше зоз нїм бавим на оводи. Кед даґдзе путуєме углавним го вежнєм зоз собу. Любим зоз нїм спац. Ма кафови ланцущок.

Ема Гайдук, II, Руски Керестур

МЕДВЕДЗ И ПЧОЛИ

            Єдного дня, медведз ше шейтал по лєше глєдаюци поживу.

Предвечаром, на жеми под єдну кошнїцу нашол малу барку меду и шицко вилїзал. Зоз полним брухом пошол до свойого дому. Пчоли, кед видзели же нєт тельо меду кельо нєшка направели, барз ше нагнївали. Вони знали же єдина животиня хтора би поєдла тот мед то медведз. Пошли до ньго и док вон мирно спал, цалого го поджобали зоз своїма жадлами и задовольно пошли назад до кошнїци. Вони з тим медом цо остал накармели свойо дзеци и кралїцу.

Рано, кед ше медведз зобудзел, видзел же го пчоли цалого поджобали, алє ше нє гнївал, бо знал же то прето же им вчера краднул мед.

Андрей Горняк, VI, Коцур

ЄШЕНЬ У МОЇМ ВАЛАЛУ

Сцигла єшень до мойого валалу. Єст вельо чарни хмари. Слунка нєт. Пада диждж. На древе конари без лїсцох. Лїсца рижних фарбох. На древе єст гнїзда. Животинї глєдаю свой цепли дом. Глєдаю єдзенє. Людзе печу паприґу и ламу кукурицу.

Леон Боднар, II, Руски Керестур

ШНЇЛА СОМ

            Сон то найкрасше дожице. Мнє ше часто случує же шнїєм даяки сон.

            Сон найкрасше дожице прето же у нїм шнїєме тото цо жадаме. Я часто жадам же бим достала стол за шминку, та сом го раз и шнїла. Єдного дня, шнїла сом же тато, мама и я ишли до дутяну. Думали зме же будзе добре зохабиц одомкнуту капурку. Хтошка пришол и погубел мой стол. Кед зме пришли дому, стол бул поламани и понамасцани. Поволали зме полицию. Вона пришла и позберала шлїди. Пренашли того хто то зробел.

            Зобудзела сом ше уплакана, а вец сом ше здогадла же то бул лєм сон.

Лара Салак, III, Дюрдьов

РОЗГВАРКА ЗОЗ ЄШЕНЬСКИМ ВИТРОМ

Єшень нам приноши окремни чаривносци. Природа теди меня свойо фарби. Витор нам поцихи шепта же шицко коло нас постава мирнєйше и цихше.

            Док сом ше шпацирала по коцурских улїцох, припатрала сом ше на траву котра була прекрита зоз рижнофарбовим лїсцом. Були то красни єшеньски фарби, златна, помаранчецова, червена. Витрик ми сциха гласкал твар, чувствовала сом же ми сце цошка пошептац. Станула сом, заварла очи и витрик ми наисце почал шептац свою приповедку. Приповедал ми о слунку котре вше слабше греє, же хмарки вше швидше плїваю по нєбе и як поля мирую. Приповедал ми о древох котри ше помали одпитую од своїх златних корунох, о птицох котри путую до цеплих крайох и людзох котри ше поцагую до своїх цеплих домох. Чувствовала сом же витрик пахнул на диждж и на бишалми. Єшеньски витрик предлужел далєй, а я му поцихи подзековала же ми виприповедал таку красну приповедку.

            Єшеньски витрик то глас котри нас учи же нїч нє тирва занавше и здогадує нас же кажда пременка ноши зоз собу и смутом и красоту. Мнє єшень красна пре свойо прекрасни царски єшеньски фарби, а и прето же теди мой родзени дзень.

Рамона Будински, VII, Коцур