Еколоґийни активисти ище у цеку 2021. року порушали жительство Сербиї до акцийох процив литиюму, акциї чия масовносц забриґовала власц, хтора, як и тераз так и пред двома роками, хасновала насилство процив еколоґийних активистох. Тиж пред двома роками, як и нєшка, власц пробовала застрашиц протестантох з Уставом и законами, як и зоз гарештованьом. Кажда власц, усприч шицких текстох у Уставу и шицких законох на швеце, глїбоко вери же єдина прикмета жительох єй держави – шлєпа послухносц.
Уж сом писала, дзекуюци проф. др Весни Ракич Водинелич, о правних основох права жительства на бунт (Право на бунт), алє и о кратковидосци еколоґийного активизму. Еколоґийни рух, у нас и у швеце, нїґда нє розпатрел причини еколоґийних проблемох, або их погришно кладол до конзервативних дробновласнїцких рамикох (Еколоґия як заградарство).
Кус вецей як два роки потим, гоч би могло повесц и „три децениї познєйше”, потребне повесц цошка чом бунти, хтори маю леґитимитет у правней историї цивилизациї заправо, нє приноша пременки?
Перше, кед сце з подярменей а нє владаюцей класи то же – кед власц дацо допущує, вец то дацо нєєфикасне, або дацо цо вам нє треба. То здобути, цинїчни рефлекс подярмених и, нажаль, уфундаментовани у историйним искустве подярмених. Правна история позна обгрунтованя чом маме право на бунт, алє гевто цо правна история нє випитує (углавним нє випитує) то як и чом наша файта вообще спадла до одношеньох у котрих хтошка влада над даким?
И ту одвит прецо бунти нє удатни. Бунт, як тот еколоґийни, як и гоч котри бунт у Сербиї, та и у швеце (процив насилства у школох, процив крадзи виберанкох, процив аґрарней политики у ЕУ, процив воєней хунти у Миянмару) нє ма капацитет пременки. Кажди бунт ма єден, або дакеди и дзешец „основни вимоги” ґу власцом и тота огранїченосц на одредзени сет питаня (еколоґия, медийни шлєбоди, право на сходзенє) нє може окончиц нїяку пременку. Исто як и очкодоване закрице, вше пречури кед меняце череп по череп.
Прето, анї єден бунт нє вимага радикалну пременку дружтвених одношеньох у котрих чловек вецей нє ма право владац над другим чловеком. Бунти нє вимагаю радикалну пременку економских и дружтвених одношеньох, алє лєм тото цо ше з новинарским словнїком висловює як „козметични пременки”. Шицки бунти през историю, шицки нєшкайши бунти нє питаю як пришло до проблему пре хтори ше бунї. Вони би го лєм склонїц даґдзе индзей, гоч копанє литиюма у Конґу место у Сербиї, нє ришує проблем у швеце котри ґлобални валал.
И праве прето же бунти нє маю капацитет пременїц дацо, вони уписани до правней историї Декларациї о людских правох. З другого боку – револуция, радикална дружтвена пременка, нє ма таку блїзкосц з историю права.