Кельо раз ше вам случело же идзеце дому, а зоз шицких бокох пече слунко? Кельо раз сце глєдали паркинґ место, лєбо лавочку за одпочивок под древом, а нє нашли сце ю? А кельо раз сце, кед сце були у тей ситуациї, подумали же би було крашнє кед би ту було древо, лєбо даяка мала желєна поверхносц?

Городи ше барз швидко ширя, людзе ше зоз менших штредкох селя до варошох, до местох дзе єст вецей можлївосци. У варошу ше водзи борба коло будовательного простору, а за желєнїдло лєм теди кед ше муши.

У каждим варошу треба же би була желєна поверхносц, хтора будзе служиц за рекреацию и релаксацию жительох. По даєдних податкох, оддалєносц од квартелю по векшу желєну поверхносц треба же би була менша як 400 метери. Медзитим, ридко кеди то так. Єст вельо приклади у варошох у хторих желєнїдло знїщене, нє таке є важне, або є аж и цалком нєдоступне за хаснованє понеже го анї нєт. Кед нєт желєнїдла, наставаю рижни други проблеми як цо то нєдостаток швижого воздуху, хладку, води, нагли рост температури, векше трошенє електричней енерґиї… Шицко тото, окрем же неґативно вплївує на естетични випатрунок городу, неґативно ше одражує на ментални и физични стан жительох.

Єден зоз новших проблемох, хтори ше зявює у урбаних штредкох пре наглу урбанизацию, то такволани

урбани ефект цеплотного острова.

Вираз цеплотне острово подрозумює место у варошу дзе вимерана висша температура у одношеню на температуру у руралним стредку, у пригородских населєньох, лєбо на векшей желєней поверхносци (парк). Температура урбаного острова ше звекшує зоз звекшованьом будинкох, транспорту, популациї и прекриваньом природних поверхносцох зоз штучнима.

Шицки гореспомнути проблеми и нєдостатки мож барз лєгко ришиц – зоз желєнїдлом. Медзитим, нє мож посадзиц желєнїдло на шицких местох и вше, алє кед ше правилно планує и руководзи, часто ше найдзе даєдну малу поверхносц хтора може постац оаза мира и уживаня. Желєнїдло ма вельки предносци у урбаних и руралних штредкох. Шицким познате же зменшує емисию угльового-диоксиду, пречисцує воду, алє и прави микроклиму, зменшує галайк, збогацує биодиверзитет, ма културни и социялни вредносци, а нє барз познате же кед желєнїдло у блїзкосци, воно подзвигує и цену будинку. Желєнїдло на векшей поверхносци може спущиц температуру и до 5^о С у одношеню на вибудовану поверхосц, а ефект хладзеня и приємного воздуху мож почувствовац на оддалєносци и до єдного километра од гранїцох тей желєней поверхносци (парка). Гоч кельо желєнїдло потребне, часто пре рижни причини на даєдним месце нє мож направиц парк, та ше глєда друге ришенє.

Теди на сцену виходза мали городски оази – урбани джунґли.

Як и сама назва гутори, урбани джунґли то желєни поверхносци хтори найчастйше забераю барз малу поверхносц, менши су як парки, настали спонтано, нє вимагаю порядне отримованє (кошенє трави, орезоване древох, залїванє), нє маю униформни мобилияр парку и препущени су природи и условийом хтори паную на тим месце. Урбани джунґли то часто поверхносци на хтори компетентни забули: напущени порти, места коло гайзибанских драгох, беґельох, мали поверхносци коло будинкох (хтори нє мож хасновац за паркинґ, лєбо за нови обєкт), поверхносци хтори потераз нє достали нїяку функцию, та и тоти поверхносци коло места биваня хтори жителє сами пошорели так же перше почало зоз єдним черепчком, а закончело ше зоз прекрасним желєнїдлом. Урбани джунґли ше розликую од паркох и по тим же вони место биваня вельо векшого числа файтох рошлїнох, инсектох и птицох. Нє маю окреме видвоєни простор за шедзенє, рекреацию, а способ садзеня рошлїнох нєплански.

Урбани джунґли то дзиви, желєни, микро поверхносци на розличних местох у варошу.

Урбани джунґли найчастейше настали нєплански, та ше и рошлїни прилагодзую ґу своїм хасновательом. Наприклад, кадзи ше будзе ходзиц, односно дзе буду дражки, одредзели хаснователє того простору зоз своїма каждодньовима звикнуцами и на тим месце рошнє лєм трава. На месце дзе ше нє ходзи найвироятнєйше рошнє древо, лєбо черяк, а место хторе ше хасновательом найбаржей пачи, дзе ше найчастейше затримую и хторе ма найкрасши попатрунок, спонтано постанє место за шедзенє и одпочивок. На тим месце нєт лавочки, найчастейше то будзе пняк, старе древо, шицко природне.

Наставаю же би ше вишло зоз строгих формох парку, строгого отримованя рошлїнох и строгих дражкох по хторих ше муши ходзиц. Вони маю задаток висц зоз концепциї порядку, дачого цо ше роби по плану, препущели ше природи и хасновательом хтори их и найчастейше ушорюю. Тиж, най надпомнєме, желєна поверхносц хтора цалком запущена, на хтору нє безпечно крочиц, то нє урбана джунґла. Желєнїдло у урбаней джунґли ше нє занєдзбує цалком, воно ше лєм минимално отримує.

Медзитим, нє муша буц лєм на запущених местох, на малих поверхносцох,

урбани джунґли мож направиц и на терасох, нука у хижи, у конку будинку. Наприклад, интересантни приклад урбаней джунґли у Бечу, у будинку з назву Hundertwasserhaus- Хундертвасерхаус. Тот будинок жиє зоз природу и зоз вецей як 200 древами и черяками прицагує попатрунки шицких любительох архитектури и природи, та постал символ городу.

Мали екосистеми, урбани джунґли, нє муша буц оази хтори ше одноша лєм на вароши.

Вони можу буц и у руралним стредку, алє теди дакус меняю свой концепт. Рурални штредок сам по себе ма вецей желєней поверхносци, хижи маю свойо двори, а на улїцох найчастейше посадзени древа. Медзитим, мали джунґли зоз рижнима рошлїнами мож направиц и у своїм дворе, односно у руралним штредку. Мали, густи лєс зоз даскельома древами на меджи щици хижу од жимних, сиверних витрох. Микро желєни оази котри посадзени нєдалєко од валалских депонийох застановюю заґадзованє жеми, ширенє нєприємних пахох и злєпшую естетични випатрунок. На польох дзе доминую монокултури, часто пчоли нє маю достаточно поживи, та єдно зоз добрих ришеньох то мини, рижнофарбово джунґли зоз квецом хтори поставаю прави ресторан за пчоли. И най нє забудземе, як у городох, так и у валалох мали желєни оази приноша красши випатрунок места, правя хладок, а и идеалне су место за културни и дружтвени подїї.

Урбани джунґли єдни зоз малих доказох кельо нам природа потребна, доказ же єден квадрат желєнїдла вредзи вельо вецей як квадрат бетона. Кажда нова рошлїна то єдна машина хтора чисци и хладзи воздух. Кажда нова рошлїна то єден куцик у хторим можеме попиц кафу, почувствовац нови пахи и чуц звуки природи.