Прешлей єшенї почало путованє малого образу першей икони Мариї Водицовей по наших парохийох. Мали образ намальовала Исусова мала шестра Мартина, хтора ма и мено Анєс, зоз Руского Керестура. То нагода же бизме ю представели и нашим читачом.
Шестра Мартина Анєс у керестурским манастире Малих шестрох жиє уж вецей як 39 роки и валалчанє ю тримаю як свою, блїзку, милу, нашмеяну, вше готову прияц каждого хто лєм отвори їх капурку, дзе до влонї жили вєдно зоз сторочну ш. Кристину. Чи то млади, чи стари особи у рижних потребох, або зоз марґинох дружтва, путнїки и преходнїки, там кажде найдзе цепле слово, пораду, ноцнїк и почувствує ше прилапени.
РУШЕЛА З РОДНЕЙ ФРАНЦУЗКЕЙ
– Народзела сом ше у малим валалє, Шампаню, у Французкей 1951. року. Було нас шесцеро дзеци, оцец бул тарґовец зоз древом, а коло нас бул огромни храстови лєс и пажици, та зме ше як дзеци там бавели и уживали у велькей шлєбоди. Оцец и мац були глїбоки християнє, вельо ше модлєли, а и ми зоз нїма. Родичи були барз активни у тедишнїм церковним руху Католїцка акция, и сиґурна сом же сом прейґ нїх прияла мою вельку виру – приповеда нам ш. Мартина.
Дознаваме же єй нина, оцова шестра, була мала шестра у Кореї, дзе жиє и нєшка. Вона малей Мартини тиж була добри приклад.
– Теди ше ридко путовало, алє дакеди нас нащивели мали шестри зоз Кореї. Мала сом 10 роки кед отамаль до моєй баби пришла єдна мала шестра и теди зме першираз видзели дакого зоз Азиї, а потим и зоз Япону, Африки… Теди ше у моїм шерцу уж усадзела думка, же сцем и я буц така як и вони. Були красни, добри, нашмеяни, иншаки, нє знали барз наш язик, було дакеди и шмишно. Алє тота интернационалносц у нашим доме була ми барз интересанта, прицагуюца и то остало у мнє. Родичи и наш дом були вше отворени, госцолюбиви и часто зме мали госцох, а ми, дзеци, учели ше отвориц шерцо шицким людзом нє виключуюци нїкого – шведочи шестра.
После студийох робела два роки у школи, а понеже у шерцу вше мала барз вельку любов ґу Исусови, на концу ище студирала и теолоґию.
У Риме нa пришаги, при Папови Павлови VI
БЕЗИНТЕРЕСНА ЛЮБОВ
На питанє як єй було вибрац духовне поволанє хторе на перши попатрунок вимага вельку жертву, одвитує:
– Правда же ше треба одлучиц за тот крочай, треба зохабиц фамелию, свой штредок, оцовщину, бешеду, обичаї, менталитет, шицко тото цо любиш и за цо ши вязана, а пре єдну особу т. є. Исуса и його Евангелию. Барз на мнє уплївовала и кнїжка о Шарлови де Фукови, хтори у моїм живоце мал барз вельке значенє. Вон зоз своїм монашеским животом шведочел єден нови способ похопйованя вирского живота и християнскей духовносци, а так, же би одвитовал на вимоги нового ХХ вику, кеди жил. Монахи ше намагали жиц интернационалносц и у єдинстве медзи людзми, примац каждого чловека без розлики, а особено тих на марґинох дружтва.
Кед постала шестра, рок була у Риме, а вец до новицияту на формацию пошла до Япону. Там ю чекала велька пременка и цалком нови швет, велька школа, дзе як мале дзецко нїч нє знала.
– Нам барз важне прилапйовац других, таки яки су. У Япону зме вєдно жили: три шестри з Япону, три з Кореї, єдна з Нємецкей и я з Французкей. То пре шведоченє же можеме жиц вєдно, гоч Япон и Корея були дараз вельки нєприятелє, исто як и Французка и Нємецка. Робели зме у фабрики, и там сом була три роки.
ЦАГАЛО Ю ДО МАРКИСТИЧНИХ ЖЕМОХ
Драга ш. Мартину далєй одведла до Австриї, бо у своїм шерцу вше мала жаданє жиц у тих жемох дзе вира була забранєна. У Австриї була гранїца зоз тим шветом, и там була седем роки, робела на єдней фарми, и з часу на час путовали до околних жемох. Отамаль пошла до Риму закончиц теолоґию, а вец на два мешаци одходзи до пустинї, цо обовязне искуство пред даваньом вичних обитох, т. є. пришаги.
– Там под гвиздовим нєбом похопиш яка ши барз мала, нїч, и кед ци Бог нє помага, нє мож прежиц. То ми була велька школа, жиц под шатрами як номади, у Африки у Сахари, дзе барз чежки условия – гвари шестра Мартина.
Вични обити дала у базилики св. Петра у Риме, вєдно було 11 шестри з 9 народох, а була и їх снователька ш. Мадлен и други.
– Вше сом думала же нє найбиднєйши тот чловек цо нє ма пенєжи, алє тот цо нє ма Бога. Цагало ме там жиц мою виру, нє прето же бим их обрацела, алє же бим любела Исуса там дзе го нє припознаваю. Прето ме з Риму послали до Югославиї, и такой до Керестура. То було 1983. року, и то за мнє було подобне искуство як и у Япону. Нїч сом нє знала, анї язик, анї обряд, шицко було початок. Алє паметам и нєшка, кед сом путовала з Беоґраду, уж пред самим Керестуром, нараз у автобусу заграла писня по французки, барз красна. Гоч коло мнє були нови людзе и нови язик, то ми було як привит – здогадує ше шестра и предлужує.
– Накадзи сом ту пришла такой сом ше почувствовала як дома и такой сом любела ту буц. Ту ми шицко барз одвитовало, и у Керестуре сом одкрила велї свойо таланти. Нє знала сом же можем пейц роки робиц и на полю на наднїци, вец у старецким доме у Кули дзе сом робела як пораячка, и зоз старима, а стретла сом и други народи, цо за мнє було барз фине искуство – гвари шестра Мартина.
У Керестуре, на спонуканє їх сновательки ш. Мадлени, почала и икони мальовац, бо требало на иконостас до каплїци у їх манастире. Гоч є ту цалком самоука, а учела з кнїжкох, од єдней шестри и од о. М. Холошняя, шестра розвила крашнє тот свой талант. З нїм ше и нєшка служи – и кед ше у парохиї обнавя числени крижи, и у Водици, и вшадзи дзе треба.
БЕШЕДУЄ И ЧИТА ПО РУСКИ
– Я нє пришла ту правиц кариєру, алє стретнуц людзох, витвориц приятельства и то сом ту нашла. Барз ту любим жиц и тото же мам контакт зоз природу, любим робиц у загради, любим квеце, овоци… Я ше нє видзим у варошу, алє за мнє ту живот, як мали рай – гвари вона. Научела сом по руски и през нашо „Руске слово”, и „Дзвони”. И цешим ше же мож мац и кнїжку по руски, а барз ме интересує история – гвари вона.
За шицки роки нє було тей „Ружи”, и шицки други културни програми, а же би их и ш. Мартина нє нащивела.
– Найвекши комплимент ми кед людзе поведза же сом ваша, и тераз кед сом винчовала Дзень Руснацох, наймилше ми було кед и вони мнє винчовали же то и мой дзень. Наисце бим барз любела буц и Рускиня, гоч ше нє одрекам свойого идентитету, праве прето же ви мали народ, алє драгоцини, и то феномен же сце ше ту тельо отримали – заключує ш. Мартина.
