Нєшка озда и дзецинство випатра иншак як то було пред даскельома децениями. Нєшкайшим дзецом, та уж и одроснутшим, нє потребне дружтво, нє бешедую нї зоз ким и як кед би шицки повирастали зоз смарт екранох… Стретам приятеля Любомира Боднара, и йому нє найяснєйше чом то так. И ту настава приповедка.
Стретнуце було, поправдзе, по поради, и вон єден з тих зоз котрим прешли даскельо найкрасши роки одрастаня и – видзи ше ми, нє пременєл ше анї Любо Боднар. Себе припознам, вше чежше ше препознавам у жвератку. Роки свойо робя!
Вец нам обидвом вибухли памятки. Приповедаме одразу, нє слухаме єден другого, а заш лєм приповедка иста истучка…
– Гей – потвердзує Любомир, Любо, Боднар котрого Керестурци скоро же по мену анї нє познаю. Вон Сердьо, од вше, дзешка ище од конца основней школи у валалє, а нє було то тераз.
– Ту сом народзени, ту сом закончел основну школу, а одрастал и одроснул на Лейох. Леї ше и так припатрали на одрастанє наисце велїх фодбалерох, майстрох, спортистох и парастох. Штредню школу, як и досц пайташох зоз ґенерациї, сом закончел у Кули, Школу школярох у привреди. Теди бул напрям словоскладачох за потреби ґрафичней индустриї, нови и прицагуюци – приповеда пайташ з давних дньох. Пейцме зоз ґенерациї зме ту випекли ремесло, алє наисце го випекли.
БУЛО ДОБРЕ, А ВЕЦ…
– Такой тих рокох, думам же то було 1977, починали зме робиц у рускокерестурскей Друкарнї „Руске слово”. Друкарня була позната по швидких и квалитетних услугох, ми шицки задовольни, а роботи було аж и на то – приповеда Любо – а окрем того зме були и добре дружтво за гоч цо, цо зме сцели и видумали. Ишло нам, а ишло добре по роки котри нагадли розпадованє подприємства. И нє лєм нам, зли роки то були, наисце зли: роки инфлациї, роки войнох котри нам одношели пайташох та и колеґох, роки нєизвесносци, худоби… Ушлїдзел розпад по шицких питаньох, од держави по нашу друкарню.Aвец – гвари Сердьо – хлєб ше зарабяло хто зна дзе вшадзи нє, у тапетарньох, Хладзальнї, на полю паприґи, зоз мулярами… Нїґда зме, думам на нашо дружтво и пайташох, нє правели даяки розлики лєбо комбинациї котри нє були културни, людски, звичайни, керестурски… Робиц ше мушело, та хто ше як знашол – наглас подцагує смужку за виповедзене, алє и прецихнуте.
РОКИ ЗА РОМАНИ
Я Леянца, Сердя, озда найвецей паметам по малим фодбалу и турнирох у Старей школи. Но, то аж були роки за паметанє.
– Кед добре зрахуєм, враца Любо думку децениями назадок – лєм на турнирох у малим фодбалу сом препровадзел коло 23 роки! Найкрасши памятки, безчислени су наисце, остали од малого фодбала у „Леянских бомбардерох”. Романи би могло написац. Леянци лєм прето же векшина нас була праве отадз, а бомбардере и прето же зме так бавели, вше зме були медзи найлєпшима, осем, дзевец раз у финалу и два раз найлєпши. Можебуц и прето же зме ше од превелїкей енерґиї змагали же хто висше лїпу прекопнє. То забуц нє мож – твердзи Сердьо и предлужує – паметам як кед би ше то вчера случовало и фодбалерох „Без кусура, модлїм”, котру творели бавяче „Кулатрансу”, керестурски екипи „Национална класа”, екипу котру творели Русиново фодбалере. Паметам, а дакус уж и молга у здогадованьох, кельо то лєм роки назадок – приповеда Любо Боднар.
– Боже, ша Генц, Евґений Медєши, бавел донєдавна, а було ту бавячох и бавячох, мена нє мож попаметац! Орґанизация турнирох була на вецей як професийним уровню, а приходзели числени моцни екипи зоз шиких местох з општини, алє и од далєй. У Старей школи дзекеди места за публику нє було досц, турнири бул медзи найвекшима, а случовало ше же ше за найлєпшого борели и вецей як трицец змагательни екипи.
ПАРОХ БУЛ ЄДЕН З НАС
Памета Сердьо нє лєм турнири, алє и злагоду и дружтвованє у Друкарнї. Робело ше добре, а окрем того було то и нєзвичайно добре друженє.
Друкарнї давно нєт, а дружтво остало вше добре, нє може ше случиц же ше дакому нє явиш, нє найдзеш жадну минуту побешедовац. Роки свойо принєсли, та и однєсли.
– Тераз уж вше вецей квеца „на конєц” ношиме кед маме даяки сход. Пайташох вше менєй, та озда и прето мушиме буц добри зоз шицкима и медзи собу – скоро сам себе наглас приповеда мой собешеднїк.
– Мушим спомнуц зоз часох Друкарнї, же я, та и други, найволєл кед ше робело церковни календар. Днями зоз нами у Друкарнї бул тедишнї керестурски парох о. Михайло Макаї. Приходзел теди кед и ми, и одпочивал ше зоз нами, радзел ше о випатрунку бокох, о типу словох, о украсох и наисце з нїм було прекрашнє робиц, а и вон од давна у красних памяткох. Паметаме го як да ту до вчера бул, наисце го нє мож забуц, а тельо того зме позабували. Нє можем забуц же як и вон зоз нами на кафу одходзел и по дацо позаходзел на паузох, ша, поправдзе, бул як єден з нас.
Приповедком нїґда конца, а з рокох за нами Любови на розум пришли и Роботнїцки спортски бависка. Як спомина, була то сама по себе орґанизация вершинских досягох. Участвовали на нїх на тисячи роботнїки шицких фахох, од места та по општину, Покраїну лєбо и висше…
Окрем того то були и роки за друженя, роки котри дихали зоз щешлївима днями и з нами, алє котри нє потирвали длуго. Наисце, иста правда же добри ствари и збуваня найшвидше преходза – гвари на концу Любомир Боднар – Сердьо,єден з наймладших пензионерох у Керестуре, хторому и тераз цесно без дружтва. Велїх обидзе, поможе при мулярох, чува обєкти, найчастейше у ноцней змени.
МОЦНА ВЯЗА
Боднарових було вельо – приповеда Любо – у фамелиї зме були штирме браца. Нажаль, уж як то у живоце, од штирох остали лєм я и брат Владо, Чайо, а Дзвону и Ярослава, Кавета, уж нєт медзи нами. Остало нас зоз роду лєм у Новим Садзе и Дюрдьове. Но, цо нас єст вше менєй, мушиме ше твардейше тримац вєдно – заключує Любо думку о фамелиї котра з роками, як и други медзи нами, капе.
БОНДАРЧУК СЕРДЬО
Владко Ґалуска Фа, наш наставнїк и професор физичного, давно спочива, роки уж тому єст, и док жил нїґда ме нє волал по мену лєбо презвиску – приповеда Любо Боднар – вше сом, голєм з початку бул Бондарчук, по дакус викривеним презвиску теди познатого руского уметнїка, ґлумца и режисера Серґея Бондарчука. Так було Бондарчук, та Боднарчук, та и тото скрацене на Серґей, та на Сердьо. Так остало занавше, а назвиско чежше висцерац як мено и праве презвиско – твердзи наш собешеднїк