Образованє по руски у Новим Садзе вельке виволанє. Город Нови Сад понука рижни змисти, спорти, секциї, танци, активносци, алє тиж понука можлївосц ученя руского мацеринского язика у основних школох. У остатнїм периодзе число школярох ше у школох звекшує, алє ше зменшує у дружтвених збуваньох як цо то присутносц и участвованє на програмох у Руским културним центру, предпоставям, пре вше векшу заступеносц дружтвених мрежох и иншаки стил живота.
Шведкове зме, же буц просвитни роботнїк у нєшкайшим чаше анї кус нє лєгко, то нам потвердзую и рижни збуваня у держави у остатнїм периодзе. Вшелїяк, найвитирвалши обставаю у гоч яких условийох, намагаюци ше окончиц свою улогу цо лєпше, а то пренєсц знанє новим ґенерацийом, зачувац руски идентитет, традицию, културу и обичаї.
Руски язик зоз елементами националней култури у Новим Садзе ше учи у дванац основних школох на котри приключени ище 4 школи. Можеме повесц же шеснац школи покрити з руским язиком. У тей хвильки руски язик з елементами националней култури уча коло 100 школяре од першей по осму класу. То наисце красне число, гоч зме свидоми же єст ище школярох котри нє ходза на руски язик, пре рижни причини. Тоти школяре цо ходза на годзини руского язика наисце су и активни у РКЦ и на наших манифестацийох, любя шпивац, рецитовац, ґлумиц. Попри ученя руского язика у школи през литературу и ґраматику, школяре уча и о рускей традициї, обичайох, вири, шветох, наших манифестацийох, историї, визначних руских особох итд.
Вельки проблем то и факт же то виборни предмет, алє нєобовязни предмет и же оцена нє уходзи до просеку, та сам предмет нє ма таку чежину при школярох як би требало. Попри тим у школох нє вше лєгко орґанизовац наставу, бо кажди возрост ма иншаки розпорядок годзинох, рижни дополнююци годзини, секциї и активносци. Часто ше зяви и проблем же нєт празна учальня, та ше наставнїци знаходза як знаю, отримую годзини у медзизмени, у библиотеки, або у нєфункционалних учальньох. И попри почежкосцох настава ше поряднє отримує и праве тот континуитет найважнєйши.
Нє мож поровнац котри дзеци активнєйши, чи тоти зоз чистих руских малженствох, чи тоти зоз мишаних. Шицко то завиши од свидомосци їх родичох. Маме прекрасни приклади дзе школяре зоз мишаних малженствох цалком добре бешедую и по руски и по сербски одмалючка, билинґвални су и вшелїяк напреднєйши у одношеню на парнякох. То огромна предносц о котрей родичи часто нєсвидоми. Заш з другого боку, маме фамелиї дзе руски язик занєдзбани, як и руски идентитет, а то велька чкода. Мушиме буц свидоми же маме право школовац ше на руским язику през цалу вертикалу од предшколского образованя, та по академске у штредкох дзе то можлїве и дзе маме руски школи, алє нам дате тиж право же бизме уписали дзецко на ученє руского язика з елементами националней култури по наших местох дзе жию Руснаци. Кед би шицки хасновали свойо права, дзе би нам бул конєц, нє були бизме застарани за будучносц и нашо обставанє на тих просторох.
Школяре найвецей упиваю знаня у основней школи, окреме у нїзших класох. Нєт потреби ше бац, же кед ше школує на руским язику, або ходзи на виборну наставу та му будзе чежко. То нє правда. Дзецко, односно школяр, ше на таки способ лєм збогацує, ширя ше му горизонти, всестранши є, активнєйши, интелиґентнєйши. Облапме свойо право на школованє по руски як найвекше богатство, бо кельо знаш тельо вредзиш.
Новосадски школяре барз мотивовани за змаганє з руского язика, бо су свидоми же кед завежню даєдно з перших трох местох, вец им город Нови Сад додзелї Видовданску награду на концу школского рока и одредзену суму пенєжу за успих котри посцигли. Велї нашо руски дзеци по тераз були преглашени за школярох ґенерациї у своїх школох и то нам лєм потвердзенє же нам мацерински язик нє терха, алє розширени кридла ґу збогацованю знаня.
У 2024. року вишол и нови учебнїк за першу и другу класу „Бешедуйме по руски”, други учебнїк у пририхтованю, а ище два учебнїки у плану же буду написани и обявени у наступним периодзе. Док нє буду видруковани и други учебнїки операме ше на учебнїки др Якова Кишюгаса „Ходзим видзим, чуєм чувствуєм” зоз 1998. и „Ход и час” зоз 2005. року.
У Руским културним центру ше роби з дзецми кед у питаню пририхотванє за Рочни концерт РКЦ-а, кед нам приходзи лєтна манифестация „Веселинка” и жимска „Пахулька”. Ґу школяром з основних школох ґу нам ше приключели и дзеци зоз предшколских установох за котрих тераз нєт активносци по руски.
И попри шицких почежкосцох котри ноши виборна настава, ентузиязем и витирвалосц ище вше присутни.
Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”.