Чловеков автопилот порихтани усвоїц гоч цо. Як то ище давно формуловал пионир модерней пропаґанди Йозеф Ґебелс, тисяч раз вигварене циґаньство, постава правда. Правда котру наш автопилот дошлїдно практикує. Автопилот нє дзба чи усвоєни информацийни вектори виродостойни, точни и правдиви, чи су можебуц (по)гришни. Нацистична Нємецка, лєбо Нєзависна Держава Горватска, добре илуструю и опоминаю яке (по)гришне и траґичне нашо справованє може буц кед автопилот намесцени на мержню.
На роботу роками путуєм зоз Керестура до Нового Саду. Практично кажди дзень, остатнї двацец роки сом у авту. Гонїм. У добрей сом форми и у добрей шоферскей кондициї. Тоти 150 километри дньово ше вожим без проблема и без напору, мож повесц по автоматизму, як на даяким „автопилоту”. Перша, квачидло, друга, ґаз… Кула, Вербас, авто-драга, кей, факултет… и вец назад до Керестура.
Без роздумованя. Односно, за тоти коло два годзини воженя дньово, найчастейше, найменєй роздумуєм о гонєню авта и транспорту. Єст ту рижни теми, найчастейше науково и гевти вязани за роботу, алє и рижни приватни, дружтвено-политични, кеди цо наидзе. Кеди-нєкеди, автопилот нє може ришиц сам ситуацию на драги, та глєда помоц и векше анґажованє и фокусованє мойого мозґа на транспорт (напр. якиш аґресивни били пикап ме пробує обегнуц там дзе тому нє место). Тих дньох падал шнїг и диждж котри ше змарзал. Увага, нацагнута як струна, цали час гонєню. Мозоґ цалком анґажовани же бим безпечно сцигол на свою дестинацию… Кед таки днї приду, вшелїяк же ше вельо баржей и вистанє. То нє чудне. Чловеков автопилот троши гет менєй енерґиї як подполне анґажованє його менталних капацитетох.
Понеже чловекова биохемия еволуцийно прилогодзена шпорованю енерґиї, чловек шицко цо може, у ствари препущує автопилоту. Дїї вшелїяк, алє и думки, становиска, суди, одлуки… Шицко цо може, чловек автоматизує. Векшина нашого дня цалком автоматизована. Мож повесц же зоз нами управя наш автопилот и же вон у велькей мири то, у ствари, ми сами. Наш мозоґ ше нє так часто уключує и кладзе до „активного моду” як ше нам то видзи, и як бизме то, можебуц, любели. Енерґетски трошки, поправдзе превельки за його часте хаснованє. Вианализуйме на хвильку того нашо автопилота.
За початок, пречитайце и подумайце на цо вас асоцирую шлїдуюци слова: дзецко, Вучич, студенти, Китай, Дьокович, Сербия, ґей, кум, державне подприємство… За кажде пречитане слово наш автопилот такой понука одредзени факти, информациї, емоциї, суди и подобне. Нєт потреби глїбше роздумовац, знанє и искуство усвоєне у прешлосци такой ту, и промптно одгукує у наших главох. Знаня и искуства, та и одгуки автопилота, подрозумює ше, индивидуални. Алє су покус и колективни, як пошлїдок „колективней терапиї”. Слово „Русия”, наприклад, иншак одгукує у главох просекового Руса, Українца, Казахстанца, Анґлийца, лєбо Суринамца.
Автопилот ма огромну моц и уплїв на нашо справованє, цо добре илуструє експеримент зоз просторийох єдней шветовей корпорациї. У тей фирми бул поставени апарат за кафу котри хасновали заняти. На муре при апарату бул поставени ценовнїк напойох, а на столїку опрез була поставена шкатула зоз отвором, дзе требало пущиц динари за напой котри себе заняти порихтали, рахуюци же заняти чесни людзе и же буду плациц тото цо попию. Нє чудо же после одредзеного часу така финансийна лоґика вецей „нє пила воду”. У шкатули було гет менєй динари як цо ше попило напою. Но, вец хтошка на паперу, на велько видруковал ширцом отворени чловеково очи як патра, и залїпел папер на мур над шкатулу дзе требало пущиц динари. Задумайце, приходи од кафи ше после поставяня слики зоз патрацима очми звекшали седем раз у одношеню на прешли период!!! И гоч шицки заняти були абсолутно свидоми же на нїх нїхто нє патрел и нє контроловал же хто кельо динари пущел до шкатули, їх справованє ше драматично пременєло. Поставени папер зоз патрацима очми уплївовал на автопилота при занятих и опомнул их же тото цо попили, шор и виплациц.
Експеримент нам тиж указує же чловекового автопилота, односно його справованє, мож ефикасно „випрограмовац”, хаснуюци вецей, лєбо менєй субтилни методи. Верим же нє нужно окреме апострофовац улогу медийох, дружтвених мрежох и рижних диґиталних платформох котри под паролу информованя, рекламованя, повязованя и иншого, у ствари представяю главни алати и сервиси за „сетованє” наших автопилотох. Кед наш автопилот перманентно виложени пласованим информацийним вектором, вон их на концу и прилапи. А зоз тим ше и нашо справованє, становиска, и емоциї адекватно на єден длугши час, кед нє и тирвацо, меняю. Ту вецей нє помагаю академски титули и високи професийни позициї, та анї членство у Менси и нє знам яки високи коефициєнт интилиґенциї. Рацио ше кладзе на бок, и автопилот пребера ствари до своїх рукох. Усвоєни информацийни вектори ше вецей нє превипитую. Автопилот роби свою роботу. Кед треба мержиц, мержи. Кед треба забиц, забиє.
Мац би то на розуме у нєшкайших часох кед нємири и тензиї, з дня на дзень, по цалим швеце спирално рошню. А рошню, боме, и у нас. Ствари вообще нє наївни. Шицки зме шведкове же остатнї роки автопилот у нашим сербским дружтве, та и у нашей рускей заєднїци, у добрей мири наштеловани на гнїв и бес, а вше баржей и вецей и на мержню. Исте мож лєгко превериц лєм кед попатрице на людзох коло себе. А можеце попатриц и до жвератка, и поровнац ваш власни, нєшкайши уровень гнїву, бесу и мержнї зоз уровньом од пред, наприклад, двома роками.
История нас учи же автопилот сетовани на мержню то лєм крочай од общей катастрофи. Катастрофи котру автопилот нє способни видзиц. Катастрофи за котру автопилот вообще нє дзба.
Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”.