Єдина руска ґимназия на швеце – Ґимназия „Петро Кузмяк”, нє лєм просвитна установа, алє и фундамент очуваня язика, традициї и националенй свидомосци Руснацох. Прето питанє очуваня руского оддзелєня ґимназиї нє лєм локалне, лєбо образовне, алє стратеґийне за отриманє руского народу и здобутих правох же би власни идентитет будовали и розвивали на мацеринским язику.
Ґимназия „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре прешлого року означела 80. роки. През тот час ґимназия преходзела през рижни форми и вшелїяк же ше прилагодзовала дружтвеним збуваньом и обставином. Медзитим, єй сущносц нє була у административних рамикох, лєбо будинкох дзе ше одвивала настава, алє у преношеню знаня и розвиванє як културней, так и националней свидомосци младих Руснацох, будуцих академских гражданох. Велї руски интелектуалци, професионалци, афирмовани у рижних обласцох, свойо штредньошколски днї и першу младосц препровадзовали праве у керестурскей Ґимназиї и у єй интернату.
Єден мали швет, єден микрокосмос штредньошколского образованя по руски, нательо окремни же є єдини у швеце и далєй ше нє да и упарто пробує тримац крочай зоз шветом. Сучасни концепти, интеґрация европских вредносцох, змоцньованє компетенцийох школярох и вонка зоз школи, то тото з чим ше намагаме прицагнуц школярох и отримац тото цо зме нашлїдзели од тих цо пред нами до тей Ґимназиї укладали час и знанє през осемдзешат роки.
Буц керестурски ґимназиялєц цалком у складзе зоз буц у цеку зоз сучасним шветом, зоз технолоґию, зоз будуцима атрактивнима занїманями, зоз квалитетним образованьом и звонка наставнима активносцами у єдним мирним и безпечним штредку, дзе ше каждому школярови пошвецує максималну увагу, провадзи и розвива його интересованя же би кажди наш школяр могол успишно предлужиц свойо акадамске образованє по вибору.
Медзитим, и попри значней традициї и добрих резултатох, керестурска ґимназия ше находзи пред виволанями хтори превозиходза звичайни административни одлуки. Руски Керестур и руска заєднїца зазначую демоґрафске опадованє, число школярох хтори закончую основну школу по руски зменшане и зводзи ше лєм на керестурских школярох, интересованя самих школярох ше меняю, национални идентитет нє достаточно у фокусу, а приоритети ше иншак ранґую як дакеди.
Одвит на питанє же яка будучносц ґимназийского образованя по руски нє єднозначни и завиши од потримовки держави, заинтересованосци школярох и їх родичох, алє и ширшей заєднїци хтора би требала препознац значносц такей привилеґиї як цо то штредньошколске образованє на мацеринским язику. Образованє на мацеринским язику добра подлога и за другим културно-дружтвеним дїялносцом на тим истим язику и кед ше єдна значна нїтка як цо то Ґимназия по руски вирве, годно ше нам вельо того до чого зме длуго и витирвало укладали у рускей заєднїци розпарац.
Но, вшелїяк же єст простора и за отптимизем, бо Ґимназия „Петро Кузмяк” ма традицию, искуство, а и кадер хтори може очувац єй образовну и културну улогу у рускей заєднїци. Пред нами нови упис, та ше намагаме цо лєпше представиц прецо керестурска Ґимназия добри вибор, як за поєдинцох, так и за цалу заєднїцу.
Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”.