После Жирошовей шмерци, за нїм остала богата особна библиотека, числени рукописи, пантлїки и призначки. Члени Националного совиту рускей националней меншини були свидоми значносци того скарбу, та послали делеґацию до Мадярскей, з цильом же би ше кнїжки и документи хтори Жирош охабел за собу нє затрацело, алє зачувало.
Кед видзиме даскельо шкатули зоз кнїжками, призначками и рукописами, можебуц, нам вони на перши попатрунок нє випатраю значни. Алє, кед слово о дїлох Мирона Жироша, єдного з найзначнєйших руских писательох и хронїчарох свойого народу, кажди бок ма чежину историї, идентитету и културней припадносци.
Нєдавно, вельке число Жирошових кнїжкох нашли свой дом у дюрдьовскей библиотеки и у Конкатедралней церкви святих апостолох Петра и Павла у Новим Садзе. Вони подаровани библиотеки и церкви на здогадованє и прето же би були спонукнуце будуцим ґенерацийом. У нїх зачувани слова хтори Жирош нє писал лєм за себе, алє и свойому народу, Руснацом, без огляду на тото у хторей часци швета жию.
Кнїжки донирани институцийом хтори маю културне и духовне значенє за Руснацох
После Жирошовей шмерци, хтори умар у новембру 2016. року у Казинцбарцики (Мадярска), за нїм остала богата особна библиотека, числени рукописи, пантлїки и призначки. Члени Националного совиту рускей националней меншини були свидоми значносци того скарбу, та послали делеґацию до Мадярскей, з цильом же би ше кнїжки и документи хтори Жирош охабел за собу нє затрацело, алє зачувало.
Делеґация у составе проф. др Дюра Гарди, проф. др Янко Рамач, Любица Отич, др Миряна Дєкич, Йовґен Мудри и Маринко Дудаш нащивели место у хторим Жирош препровадзел остатнї роки живота. Пре добре сотруднїцтво зоз його фамелию, векша часц Жирошового нашлїдства позберана и пренєшена до Сербиї.
– Кнїжки хтори принєшени зоз Мадярскей зме однєсли до квартелю Маринка Дудаша, понеже у тот час Завод за културу войводянских Руснацох нє мал свойо просториї. Кед тоти просториї були готови, велька часц тих кнїжкох була премесцена до нїх, алє, заш лєм, даєдни остали и у його квартелю, понеже Маринко финансовал Жирошово кнїжки, та и вон особнє мал вельо його виданя – толкує Йовґен Мудри и предлужує далєй:
– Нажаль, того року ше упокоєл и Маринко Дудаш, та його фамелия одлучела вецей стотки насловох, углавним, на руским язику, гоч було кнїжки и по українски, донирац институцийом хтори маю културне и духовне значенє за Руснацох – библиотеки у Дюрдьове и Грекокатолїцкей церви у Новим Садзе. Плануєме даєдни виданя однєсц и на Катедру за руски язик и литературу/Оддзелєнє за русинистику, а тиж и до библиотеки у Руским Керестуре – гварел нам Мудри.
Валалска библиотека у Дюрдьове функционує як оддзелєнє Општинскей народней библиотеки „Велько Петрович”, чийо шедзиско у Жаблю. У своїм фонду библиотека ма коло тринац тисячи кнїжки на сербским и руским язику, и шицки су електронски обробени.
– Нашу библиотеку поряднє збогацуєме зоз новима насловами, а доставаме и дарунки од читачох. Кнїжки хтори нам подаровани на руским язику, зоз рижних обласцох, та читаче можу читац дїла на своїм мацеринским язику и упознавац свою историю и културу. Библиотека ту же би задоволєла потреби шицких хтори до нєй учленєни, а подаровани кнїжки збогацели и звекшали єй фонд, на хасен шицких у Дюрдьове – гварела библиотекарка у дюрдьовскей библиотеки Мая Дороґхази.
Жирошова дїялносц широка
Мирон Жирош нє бул лєм хронїчар єдного народу, алє и його глас и мемория. У своїх кнїжкох, новинских текстох и културних инициятивох ше намагал зачувац богату традицию руского народу, алє и приблїжиц ю ґу другим. Нє интересовали го лєм язик, лєбо културни скарб, алє уважно зазначовал и писал о шицким цо творело живот Руснацох у Войводини.
– Дїялносц Мирона Жироша у рамикох рускей заєднїци наисце барз широка. Вон охабел свой шлїд як просвитни роботнїк, як руководитель у привреди, як новинар, и як писатель и публициста. Кнїжки хтори обявйовал од дзеведзешатих рокох прешлого столїтия по свою шмерц значни, насампредз, пре статистични податки, хтори Жирош зазберовал скоро цалого свойого творчого живота, а тиж и пре вельке число историйних жридлох и пренєшених людских судьбох хтори публиковал. Вон виглєдовал шицки аспекти живота Руснацох на тих просторох, алє треба визначиц и його виглєдованя о привредней историї Руснацох, потим информативни публикациї о Горнїци, як и кнїжку „Мили сину мой”, дзе публиковал ориґиналну кореспонденцию медзи мацеру з Руского Керестура и сином хтори пребувал у Арґентини – визначел директор Заводу за културу войводянских Руснацох Саша Сабадош.
За Мироном Жирошом остал огромни и рижнородни опус, хтори представя нєзаменлїве свидоцтво єдного часу и народу. Праве тота заинтересованосц и схопносц повязовац поєдинцох, збуваня и идеї характеристични за Жироша, а його кнїжки, хтори подаровани руским читачом, нє лєм ґест почитованя, алє и поволанка же би вони читали, роздумовали и предлужели тото цо вон започал.
