Дзень Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмякˮ ше у Руским Керестуре означує 25. мая. Символични датум, хтори дараз давно у цалей бувшей держави бул славени як Дзень младосци, того року у керестурскей школи прешол у знаку важного ювилея – 80-рочнїци Ґимназиї хтора у Руским Керестуре перших школярох прияла 25. фебруара 1945. року, з основну намиру и цильом оможлївиц штредньошколску наставу по руски.
Була то далєковидна визия, алє и насущна потреба – у нових дружтвено-политичних обставинох, чий за нас вироятно найважнєйши колективни здобуток же настали предусловия, амбиєнт и дзека же би ше руска национална заєднїца еманциповала и конституовала як самосвойна и окремна народносц у новей держави, алє ище нє було досц кадровей моци витвориц тоту можївосц и право. Тедишнї ґимназиялци мали з часом надополнїц тот дефицит. Углавним, так и було.
Правда, керестурска Ґимназия на руским наставним язику нє тирва у континуитету през шицок час хтори прешол од першого бренчка того фебруарского рана пред 80 роками по нєшка – було у медзичаше образовни реформи, дружтвени и державни кризи хтори ю гашели и ознова будзели. Алє, Руска ґимназия ма и чува континуитет идеї и прешвеченя же маме право и привилеґию з ґенерациї на ґенерацию здобувац єдно широке, солидне, наисце класичне штредньошколске образованє на своїм мацеринским язику. Прето наисце верим же є наша найзначнєйша Институция. Цо то значи и прецо то важне, чом школа на мацеринским язику нєобходна, думам же нє треба повторйовац. Место того, почитайце позарядови напис мацери єдней будуцей школярки першей класи, обок у рубрики Анатомия нашого часу.
Хто цо далєй през живот витвори з ґимназийску диплому и з якима ю званями, титулами и посцигнуцами надбудує, то индивидуална, и на концу приватна ствар. Медзитим, на общим уровню, Ґимназия фундамент з хторого на професийним и интелектуалним полю можлїве долапиц шицко, а лєм нєбо и гвизди гранїца – реферуєм на хуманистични бок своїх ґимназийских дньох хтори, щиро, лєпше и дзечнєйше паметам як тоти природняцки. Ґу тому, ширина и обсяг ґимназийского образованя при младей особи розвива, та и наклада схопносц аналитичного резонованя и критицкого спатраня швета доокола себе… А нєшка то, можебуц, и найважнєйше.