Стої на дижджу, слику свойого сина трима у рукох. Бо го вецей нє може облапиц. Коло нєй шатор, стредньошколци, студенти, ветеранє и други котри ю потримую у єй борби, а нєдалєко полицийни кордон, и гевтот други камп – весели и гласни, зоз музику котра паре цихосц. Так випатрал Беоґрад початком новембра.
Дияна Хрка, мац погинутого Стефана Хрки, єдного спомедзи шеснац жертвох траґедиї на новосадскей Гайзибанскей станїци 1. новембра 2024, започала штрайк зоз гладом опрез Народней скупштини Сербиї. То нє политични протест. То буна зоз больом. Побунєней мацери котра нє сце дошлєбодзиц же би шмерц єй дзецка була лєм часц статистики и архивского запису. „Думала сом же з часом будзе лєгчейше, алє нє. Кажди дзень шицко чежше,” гуторела Дияна. Єй глас мирни, алє за тим гласом стої сила котру нє може анї єдна система сцихшац – мацеров боль котри нє пребачує забудлївосц. Вона на жимним, без єдзеня, алє з виру же правда раз будзе мушиц мац мено и презвиско. Глєда процесуированє шицких оподозривих за траґедию у Новим Садзе, же би ше поступки водзело до конца, же би ше ошлєбодзело младих людзох котри приведзени бо ю потримали, глєдаюци правду. Глєда, же би ше нє було цихо.
Док вона штрайкує з гладом, нєдалєко од єй, зоз шаторского населєня „Ћациленду”, дзе присташе власци, одгуковали писнї, увредзованя и шмих. Полиция стої помедзи два швети: єдного котри гладни правди, и другого котри нє дзба за цудзи боль. Алє полиция углавним зоз щитами обрацена ґу гражданом котри зоз маму, и чува нєлеґалне населє и його нєлеґалних жительох. Гарештую гражданох котри приставаю ґу Дияни, док гевти з другого боку – вельи медзи нїм з виновнима досиєами – защицени. То нє ровновага. То слика єдного часу котри ше лєм обраховює з тима котри го здогадую на совисц.
Дзеци, стредньошколци и студенти, пришли потримац маму. А вона их зоз слизами у очох дочекала. Вироятно дзеци нє свидоми же зоз тим ґестом написали найкрасшшу лекцию чловечеству. Вони ту, бо чувствую же правда нє шме мац цену, же боль мацери нє шме буц вишмеяни. Ту дзе институциї цихо, дзе ше числа людзох на протестох фалшиво звекшую лєбо зменшую по потреби режиму, дзеци єдини котри принєсли тей жеми дацо щире – глас чистого шерца. Можебуц то єдини хасен шицких наших траґедийох. Дияна Хрка нас здогадла же то нє шицко єдно. Же постої гранїца медзи гевтима котри слухаю и гетвтима котри обрацаю главу. Медзи мацеру котра глєда правду и гевтима котри пущаю музику же би ю надгласали. Медзи шветом котри плаче и котри нїч нє чуствує. Кажди час ма свой испит. А наш тераз.
Можебуц ше нє можеме шицки найсц опрез Скупштини, алє можеме ше запитац – дзе зме док мама гладує пре правду? И чи бизме стали з Дияну, чи з гевтима котри би змоцнєли музику?
У медзичаше музика ше сцихшала, ди-џей дал согласносц. Алє жима прейдзе, шатри ше раз склонї. Алє гевто цо остава, гевто цо ше будзе мерац, то кельо зме були людзе кед єдна мама одлучела же нє будзе цихо.
Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”.