Дожиц 70 роки ше нєшка рахує як просекови животни вик, алє кед дахто дожиє 70 роки заєднїцкого живота у малженстве, то уж ридко, та з тим можеме повесц же то и окремни дар од Бога.
Таку радосц дожили Мария и Михал Надьово зоз Руского Керестура, котри ше 26. априла того року зоз своїма наймилшима шветочно, як на свадзби, здогадли на 26. април 1955. року кед єдно другому на Евангелиї у керестурскей церкви пришагали аж до шмерци.
– Дожили зме глїбоку старосц, супругови 92, а мнє 89 роки живота. Прежили зме вєдно у злагоди и почитованю 70 роки заєднїцкого живота. Тот ювилей зме преславели зоз своїма наймилшима, дзецми, унуками и з милима праунуками, та и зоз добрима сушедами. Дзекуєме Господу Богу же зме дожили тоту радосц! Дзекуєме нашим наймилшим же щиро прияли нашу поволанку, же нам барз помогли и шицко попровадзели за нашу скромну преславу. Дзекуєме и нашим сушедом котри нас нагварели означиц рочнїцу, и же нам указали вельке почитованє так же присуствовали. Дзекуєме оцови парохови Владиславови Варґови же зоз нами участвовал у нашим вельким дожицу и поблагословел нас, на многая лїта. Дакус було и слизи радосци, алє шицко крашнє прешло. Барз зме були задовольни и возбудзени, бо то наисце за паметанє – заключела Мария. Обидвойо ше зложели же су випатра з такей файти, бо у Надьових Бандурикових Михалово родичи дожили 60 роки супружества, а його шестра за Ґалуском була аж 72 роки, и обидвоїм прешло дзеведзешат.
Було спокуса чекац на початку
Надьово ше побрали 1955. року кед ше спатрели и полюбели. Бачикови Михалови було 19, а андї Мариї нєполни 17 роки, алє ше нє могли такой и повинчац.
– Барз зме ше сцели повинчац, та зме ше порадзели же причекаме най я наполнїм 18 роки, а вон най вислужи войско. Теди ше служело по два роки, но щесце же му було зменшане на 19 мешаци – гвари андя, а бачи предлужує:
– Врацел сом ше 5. марца, а 26. априла 1955. року зме ше побрали, та вона мала 18, а я 21 рок и одтеди по нєшка зме вєдно – виприповедали нам Надьово свойо початки.
Бачи Михал виучени майстор шнайдер, роками робел у майстра Колошняя Осифа Матїйового, а дакус и у Кули, алє живот ше менял, та ше вец опредзелєли за польопривреду. Маю красни памятки и на перши 12 роки док бивали на Барищу, на Капущаним шоре.
– Там нам барз крашнє було, єденацецеро дзеци зоз сушедства там вєдно росли, и то нам барз мили памятки, бо зме були барз зложни, и стари и млади… Часи були повойново, нє лєгки, та паметам як зме ше знаходзели. Ишол Крачун, требало нам олєю, нє барз го було и бул драги, а анї єдней нє требало литру, та зме ше порадзели. ,,Подзелїме ше? Подзелїме – на пейц погарики” – виволала нам Мария. З Барища ше преселєли на Вельки шор, дзе тиж справели свою хижу. Там су уж 56 роки, маю барз добрих сушедових хтори их почитую гоч су найстарши, а як гваря, Божа воля докля так будзе.
Здогадли зме ше и на школованє же обидвойо ходзели до повойновей ґимназиї, чию рочнїцу славиме у тим року. Паметаю шицких професорох – директора Надя, Виная, Сивчову, Ґеру, Чакана, Рогаля, Варґу… Мариї бул класни Петро Ризнич Дядя, а Михалови Яша Баков. Здогадли ше и школских товаришох котри ище жию, Латяка, Романа, Чакановей, Лацканьовей, Данку… Нєт их уж вельо.
Гваря нам Надьово же их ище здравє добре служи, же нє маю даяку хороту, єдино сили капу од старосци, а прешвечени су и же барз значне же бачи Михал нє кури. И авто стоядин стої у дворе, бо Михал ма ище вожацку дозволу до септембра, гоч гвари же уж лєм вяри бул у церкви, на теметове. На польо и тераз ище люби зайсц поопатрац, голєм як нєшка унукове робя. Тераз ше уж обава гонїц, а кед треба даґдзе далєй пойсц, ту унуки припоможу.
Опитали зме ше им як препровадзую час, а Мария гварела:
– По обисцу ище шицко сами покончиме и помагаме себе хто цо може. Я дакус вецей можем, бо я младша, та и на бициґли пойдзем до валалу покончиц тото цо треба, и наварим. Вечарами Михал патри фодбал бо барз люби спорт, а я за тот час правим писанки, на рижни способи. Робим и инше, лїпим обращик, доокола перли, або мотив вишивам и вец го прикрашуєм, а дакеди сом за „Байку” геклала ангелки. То барз любим робиц и то ми место бенседину. Сериї нє любим патриц, волїм дацо зоз своїма руками робиц. Телефон и интернет знам хасновац, дзеци ми указали раз, други раз и я похопела швидко, та висликуєм чи заградку, чи дацо инше, и посилам синови до Австриї.
Бачи Михал слуха, та ше надовязує:
– Ту би нє мрец, бо писанки єст полни мещок, та чекаю буц прикрашени. Я ше цешим же вона ище така сцела – гвари вон.
Єдна з андьових вельких задовольствох и любовох то и допатрац квеца. И тераз го ище єст надосц у заградки, гоч ше вона скаржи же уж анї блїзко тельо кельо го було, и же є нє таке ушорене як дакеди.
– Барз сом уживала у квецу. Паметам и красне искуство кед зме 10 роки були членїци „Квецовей заградки”, цо водзела дохторка Доротичова. Уживали зме обиходзиц розсаднїки и путовац, а достала сом раз и награду за найкрасшу заградку. Мам на двох ЦД-ох, од 2005. по 2010. рок, зняте нашо обисце, и вяри и вєшенї заградку зоз вшелїяким квецом, котре сом приношела зоз наших екскурзийох и допатрала. Тиж и вельки швета зазначени, Крачун и Велька ноц, бо син Дюра мал камеру, та шицко познїмал. И то нам, а и їм, останє памятка – поцешена Мария.
Цо давали тераз ше им враца
Як видно, Надьово задовольни зоз своїм животом, гоч, розуми ше, же було и лєгко и чежко.
– Ми ше двойо одразу здали, а на початку нам було найчежше док зме чекали и док зме ше нє побрали. Вец зме ше змагали и жеми куповали, а и родичи нам помогли… церпели зме у живоце, алє якош лєгко прешло. Потомки нам найвекша радосц, бо ми им помагали кельо зме могли, а видзиме же нам вони тераз врацаю так же нас почитую, гоч нам ище нє треба вельо помоци, алє кед нам треба ту су – заключели Надьово, а їх порада за красни заєднїцки живот тота:
– Кед ше млади беру, най добре роздумаю, и вец най живот почитую таки яки придзе. Жена най нє идзе там дзе чловек нє сце, и обратно, и то шицко. У нас було так – виволали нам Надьово.
Поцешенє у потомкох
Мария и Михал маю двох синох, Михала и Дюру, нажаль, уж лєм младшу нєвесту Оленку, бо ше Меланка вчас упокоєла. Маю штверо унуки – Иґора зоз Ясминку, Александру зоз Владом, Ивана зоз Ванеску, Мижа зоз Наташу, и штверо мили праунуки – Андрея, Марка, Ариу и Софийку.
Важне прилапиц
– Так зме живот похопели, же яки дошол, такого зме го и прилапели. Було и лєгко и чежко, алє вше зме шицко робели двойо, складали зме ше и радзели, а цо було чежко у живоце, єднак зме подзелєли и знали зме же иншак нє мож – гвари Мария, а Михал надодава же формули за живот нєт, и же тото цо у нїм придзе и яке наидзе, таке треба и ришовац.