Нови резултати Попису жительства 2022. року о возростней структури, мацеринским язику и виросповиданю гражданох Републики Сербиї хтори Републични завод за статистику (РЗС) обявел прешлого тижня обчековани, а (нє)приємне нєсподзиванє нє таке вельке як кед гинто вишли перши резултати же кельо нас, и кельо кого, єст.
Кед слово о Руснацох, од 11 483 особох кельо нас нєшка урядово єст, 8 725 ше на Попису вияшнєли же им руски язик мацерински. Розлика 2 758 особи – скоро штварцина рускей популациї у Републики Сербиї. Кед же за потїху, на прешлим попису 2011. року, розлика була барз подобна, 2 906 особи. Медзитим, пред 11 роками то була пиятина вкупней рускей популациї (Руснацох було 14 246, а руски язик бул мацерински 11 340 особом).
Пред 10 роками мадярски бул мацерински 243 тисячи гражданом Сербиї а нєшка 170 тисячом, було 50 тисячи бешеднїкох словацкого а нєшка их єст 38,5 тисячи. По румунски бешедовали 29 тисячи, а тераз 21,5 тисячи людзе. Наводзим лєм заєднїци з нашого окруженя хтори маю ясно и нєдвосмислово дефиновани и кодификовани язик. Могло би попонагляц зоз заключеньом же ше меншински язики поцагую под прициском векшинского язика, асимилациї, политичней и дружтвеней клими… Алє, 2011. року сербски язик бул мацерински 88 одсто жительству Републики Сербиї, а нєшка то 84,5 одсто популациї. Источашнє, нєшка маме скоро 90 тисячи пописаних гражданох хтори ше нє сцели вияшнїц по тим критериюму, и вецей як 300 тисячи особи чий мацерински язик нє могло утвердзиц, понеже су пописани зоз секундарних жридлох. Єст и ту цо пречитац медзи шориками…
Углавним, з поровнованьом обсяжних податкох хтори обявени на сайту РЗС, мож заключиц же ше число бешеднїкох меншинских язикох зменшує швидше, як число декларованих припаднїкох конкретней меншинскей заєднїци. Вирске опредзелєнє тиж досц константне, голєм статистично. Гоч щиро вериме же националне чувство, вира и мацерински язик фундаменти хтори нас одредзую як особу и творя наш идентитет, випатра же мацерински язик найфлуиднєйша духовна, алє и статистична катеґория. Як таки, перши є на вдереню, та прето и перше цо треба бранїц як ґод лєм мож.
Вельо уж бешедоване о валидносци лоньского попису, односно чи податки хтори достати наисце позберани по науково-виглєдовацких методох, чи су накнадно „доробени” же би слика о нєшкайшей держави и дружтве була красша як цо є у реалносци. Гоч хторе з тих твердзеньох да точне, вше треба мац на розуме же на кажде питанє єст три одвити ‒ точни, нєточни и статистични.