Од идуцого, 2024. року, особи хтори нє маю здравствене осиґуранє нї по якей основи, здобуваю право на здравствене осиґуранє по основи нєплаценей роботи у обисцу.
Виглєдованє економскей вредносци нєплаценей роботи у обисцу и нєплацених услугох у заєднїци на локалним уровню, хторе прешлого року запровадзене на 350 випитованих женох у Кули, Зомборe, Вербаше, Бачу, Бачкей Паланки и Беочину указало же би мешачни заробок ґаздинї, нєзанятей жени хтора роби дома у обисцу, бул 72 000 динари. Така би була вредносц єй роботи кед би жена за свою роботу була плацена по тарґовищних ценох, а до суми мешачней плаци од 72 000 динари пришло ше през виглєдованє Академиї женского поднїмательства зоз Нового Саду, хторе зробене у рамикох проєкту „Од нєплаценей по плацену и видлїву женску роботу”.
Рахунок направени так же вжата штредня тарґовищна цена за роботу на годзину найчастейших роботох у обисцу, хтора коло 600 динари и помножена є зоз 4 годзинами дньово, кельо жени штреднє препровадза у нєплаценей роботи у обисцу.
Тот проєкт потримали Аґенция Зєдинєних нацийох за родну ровноправносц (UN Women) и Делеґация Европскей униї у Беоґрадзе. Виглєдованє ма вязи зоз социялнима цилями Аґенди 2030 Зєдинєних нацийох хтора на моци од 2016. року, як и зоз Стратеґию за родну ровноправносц Европскей комисиї 2020–2025, праве у периодзе кед на моци тоти два стратеґиї у нашей жеми, а у маю 2021. року прилапени Закон о родней ровноправносци. Трибини хтори орґанизовани у општинох обрацели увагу явносци на обовязки хтори утвердзени зоз Законом о родней ровноправносци.
Виглєдованя указую же лєм 7 одсто женох поднїмательки, же лєм 16 одсто совласнїци хижи або квартеля, же 27 одсто женох маю власни авто и лєм кажда 14 жена власнїца польопривредного ґаздовства. Пиятина нєзанятих женох хтори робя нєплацени роботи нє ма здравствене и пензийне осиґуранє. Спатрена монетарна, економска и дружтвена вредносц нєплаценей роботи женох, хтора препозната як дискриминаторска пракса хтора жени доводзи до худобства, а циль зменшац и елиминовац єй обсяг и оможлївиц рефундованє трошкох нєплаценей роботи женом после розводзеня малженства.
У нашей жеми тераз актуални Закон о родней ровноправносци хтори прилапени у маю 2021. року и вон ма два ключни механїзми, а то окремни мири унапрямени на виєдначованє можлївосцох женох и хлопох и уводзенє перспективи родней ровноправносци до шицких явних политикох у шицких обласцох дружтвеного и приватного живота. Закон приноши обовязне водзенє родней статистики, уключуюци и зберанє податкох о нєплаценей роботи у обисцу.
Першираз ше як основа здравственого осиґураня припознава нєплацена робота у обисцу и нєплацена робота на польопривредним маєтку, хтору улавним окончую жени. Зоз Законом утвердзени стриктни законски обовязки орґанох явней власци, од општинскей по републичну власц, политичних, синдикалних орґанизацийох и здруженьох. Обовязки маю и дїлодавци у явним и приватним сектору, як на плану зопераня родней дискриминациї, уключуюци и сексуалне знємирйованє, як и вецей обовязки у поглядзе витворйованя правох родней ровноправносци у домену запошльованя, условийох роботи, напредованя и виплацованя заробку.
Од 31. децембра 2022. року применює ше член 50, став 3, того закона хтори гвари же Дружтво за осиґуранє нє може на основи контракту о осиґураню и/або контракту о повязаних финансийних услугох зоз осиґураньом хасновац фактор полу при обраховйованю премийох и надополнєньох хтори приводза до розликох у поєдинєчних премийох и надополнєньох. Трошки хтори ше одноша на ваготносц и положнїцке одсуство нє маю за резултат розлику у поєдинєчних премийох и надополнєньох.
Одредби членох 12, 28, 55, 58 и 66 почню ше применьовац од 1. януара 2024. року и з нїма реґуловане же ше информациї и статистични податки збера и евидентує у орґанох явней власци на шицких уровньох. Орґани явней власци обовязни на рочним уровню обявйовац административни податки о нєплаценей роботи у обисцу, хтори превежнє Завод за статистику Републики Сербиї, же би ше утвердзело учасц його вкупней вредносци у бруто домашнїм продукту. Податки буду роздзелєни по полу и старосней структури и буду доступни явносци, у складзе зоз законом.
Дзекуюци тому, од 1. януара 2024. року особи хтори нє маю здравствене осиґуранє нї по якей основи здобуваю право на здравствене осиґуранє по основи нєплаценей роботи у обисцу (водзенє обисца, старанє о дзецох, допатранє других членох у обисцу або старих), як и нєплаценей роботи на польопривредним ґаздовстве.
Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”.